IV 
noeg geschat wordt. Voor de wetenschap is zij dit misschien niet, doch, naar ik meen, wel voor 
ieder, die den naam van een der daarin vermelde personen hoort noemen, en er zonder veel stu- 
die of zoeken meer van wil weten. Voor hen zou dergelijke lijst van veel gerief zijn. Mogelijk 
ziet zij later het licht. 
Over de handschriften, die ik bij het vaststellen van den Javaanschen tekst raadpleegde, en 
over de kritische aanteekeningen heb ik het volgende medetedeelen. 
Het eerste handschrift, dat ik gebruikte, wordt in de kritische aanteekeningen met de letter 
A aangeduid. Het is een door mij zelven gecollationeerd afschrift van een manuscript, dat tot 
de bibliotheek van het voormalige Instituut ter opleiding van ambtenaren te Soerakarta be- 
hoort. Dit manuscript scheen mij toe een eerste of tweede copie te zijn van het originele voor 
ongeveer 40 jaren zamengestelde werk. 
Door de goedheid van den Heer J. A. WrLKoNs ontving ik een tweede afschrift, dat met 
het eerste bijna geheel overeen kwam. Het wordt in de kritische aanteekeningen door de letter 
B aangeduid. Deze handschriften gaan echter niet verder dan tôt de helft, en eindigen met den 
SC zang. 
Een derde handschrift ontving ik van Pangeran Arjâ SÁNTÂ-KOESOEMÂ. Het is in de 
aanteekeningen met de letter C aangeduid. Het is slordig geschreven, blijkbaar het werk van 
een liefhebber, niet van een klerk van beroep; aan spelfouten is er geen gebrek. Het gaat 
niet verder dan tot in den 87en zang. 
Toen ik de drie genoemde handschriften bezat, verkeerde ik in de meening, dat de schrijver zijn 
werk niet verder had voortgezet, doch die meening begon te wankelen, toen ik nog een ander 
handschrift ontving. Ik had het genoegen uit de bibliotheek van Pangeran Adipati Arjáâ 
MANGKOE-NEGARS IV een vollediger handschrift te ontvangen. In de aanteekeningen is het aan- 
geduid met de letter D. Het bevat 98 zangen. Ík durfde het echter niet geheel vertrouwen. De 
afschrijver had zich toch veroorloofd al, wat tot geslachtregisters behoorde, weggelaten. Ook ver- 
schilde de lezing hier en daar zoo veel van die der andere handschriften, dat ik niet wist, of ik 
die nieuwe lezingen toeschrijven moest aan een beteren grondtekst, dan wel aan de zucht van 
den afschrijver om op eigen gezag verbeteringen aan te brengen. Dit handschrift was dus een 
groote aanwinst, en deed het vermoeden rijzen, dat de beide eerste handschriften niet volledig 
waren, doch meer dan een vermoeden kon het vooreerst niet worden, omdat het mogelijk was, 
dat de afschrijver van het vierde handschrift zelf het werk van SinpomsasrrÂ vervolgd had. Ik 
trachtte nu het oorspronkelijke handschrift van SINpOE-SASTRÁ te bekomen, maar hoe hulpvaardig 
en welwillend velen ook waren om die hun zeer welgevallige pogingen te ondersteunen, die po- 
gingen bleven mislukken. Het was zeker, dat het bedoelde handschrift behoord had tot de aan- 
zienlijke bibliotheek van den toen kortelings overledenen Soesoehoenan PAKOr-BonwÂNÂ VII, 
die vóór zijn troonsbeklimming den naam van Pangeran Aprrarr PorrBÂsÂ voerde, en op 
wiens last het werk was zamengesteld; maar, helaas! met al de andere schatten, die deze Vorst 
aan zijn opvolger naliet, was ook de rijke bibliotheek verdwenen. Vruchteloos waren ook mijn. 
uasporingen te Jogjakarta bĳ Zijn Hoogheid den Sultan, wiens Gemalin een dochter is van 
den opvolger van genoemden Soesoehoenan. 
Toen ik dus alle hoop om het oorspronkelijke handschrift in handen of ook maar onder de 
oogen te krijgen, speelde het geluk mij nog twee handschriften in handen, die allen twijfel deden 
