OGÓLNE STOSUNKI KSZTAŁTOWE I GENETYCZNE WYŻYNY WSCHOD.-GAL. 169 
wyżyny mogą mieć doniosłe zastosowanie w geologii tego kraju. 
anim będę mógł podać dokładny opis tych spostrzeżeń, niech mi 
wolno będzie tymczasem w krótkości zaznaczyć zapatrywania, do 
których w e kierunku doszedłem. 
i przedstawia Podole powierzchnię w różnych kie- 
runkach erg walami wysoczyzn. Przewaznie sa lo potezne 
grzbiety, co do rozmiarów swych poziomyeh i pionowyeh nie uste- 
pujace miejsca Gołogórom i Woroniakom. Najważniejsza ich właści- 
woseia kształtowa jest to, że tworza one system linij prostych, które 
po części są sobie rów noległe; ze szczegółów wewnętrznej ich budowy 
wynika zaś, że oznaczają one pierwotne wypiętrzenia tektoniczne. 
Czynniki erozyjne przeciwdziałały rozwojowi postepowemu 
tych wypiętrzeń; pod ich wpływem rozezlanialy się długie grzbiety 
wypiętrzeń pierwotnych, czyli pierwszorzędnych, stopniowo coraz 
bardziej, na pomniejsze ogniwa, przedzielone głębokiemi ides 
nami; tu i ówdzie niszezaly nastepnie te ogniwa doszezetnie, po- 
ezem na ich miejsce, wsród sz *rzących się dokoła wy żłobień, 
powstawały nowe szeregi wzniesień drugorzędne, t. j. od wy- 
płóczysk wyłącznie zawisłe. Taki był początek dzisiejszych mię- 
dzyrzeczy i działów wodn spen Z tego też powodu zgadzają się 
one co do biegu swego jątkowo tylko i do:pewnego 
stopnia (i to wyłacznie w Lp tów yk stronach Podola) z kie- 
runkiem rozmieszczenia okolicznych wypietrzeñ pierwszorzednych. 
Zazwyczaj długi łańcuch wypiętrzeń pierwszorzędnych okazuje 
w wielu miejscach na znacznej przestrzeni przerwy i ciągnie się 
milami w poprzek międzyrzeczy, lub też przecina w różnych pun- 
ktach jeden i ten sam dział wodny wyższego rzędu. 
otychczas nie zwrócono jeszcze uwagi na to zjawisko. Ale, 
że wszędzie na Podolu pewne główne bl arri powierzehni 
róznia sie sposobem rozmieszezenia od innych, drugorzednyeh, Ze 
owe — niejako pierwotne — wypietesánid powierzchni, które 
sa zarazem po dziś dzień najwyższe, uszeregowaly sie 
wzdłuż linij w przybliżeniu. prostych, i że linie te biegną sko 
śnie w poprzek dolin i ich międzyrzeczy, lub też przecinają 
znaczniejsze działy wodne, przypadajac tylko częściowo, tu 
iówdzie, na bieg ich (np. na bieg działu wodnego europejskiego — 
w Gologórach) o tem można się przekonać w drodze parafrazy 
mapy "e Deg generalnego sztabu. 
Grzbiet Gologór, Woroniaków i wzgórzy krzemienieckich 
(Kamula 477 m., Wapieniarka 471 m., Poreby 455, Wysoki Ka- 
mieñ 444 m., Góra królowej Bony w Krzemieńcu 404 m.) zaj- 
muje obszar powierzchni długi a wazki i biegnie prawie w prostej 
linii wzdłuż stromego brzegu wyżyny, poehylonego ku niżowi bu- 
żańskiemu, przecinajac przytem poprzecznie jego za- 
toki i półwyspy. Ten sam kształt pasu wazkiego a |" 
spraw. Kom. fizyogr. T. XXIX. 
