2,i2 Re deneer ing over Nuttig. 



' kunnen dulden; gelyk zynu deels door ds 

 fpannlng, deels door de beweegende 

 macht, Groote wisfelvaüigheden in haare 

 pooien moeten ondergaan $ zoo volgt van 

 zelve, dat men, inzonderheid by de mid- 

 delbaare toonen, op klavecimbels, vry 

 wat (naaren kan fpaaren, indien men by 

 felle fpanning niet teffens gcduurig aan- 

 flaat, maar haar alvoorens een weinigje 

 ruft günd en alleen op eene manier doet 

 lyden. 



De toonen van fnaartuigen zyn by kou- 

 der lucht hooger, en by warmer lucht 

 laager; zoo de fnaaren, als de klankbo- 

 dems, hebben in kouder lucht grooter 

 veerkracht; dus brengenze in zeker een 

 tydftip, meer trillingen voort, gevolgelyk 

 hooger toonen , eveneens als of de fnearen 

 feller gefpannen waaren; in tegendeel, 

 hoewarmer een Muziekkamer word, des 

 te meer vermindert de veerkracht der 

 klïnkbaare lichaamen, het welk veroor- 

 zaakt, dat de fnaaren, als minder uitge- 

 rekt, langzaamer beweegejn , en dus laager 

 toonen verwekken. 



De toonen van blaaftuigen en van 't 

 pypwerk in orgels (aldus genaamd ter on- 

 derfcheiding van de roer of tongwerken) 

 zyn by kouder lucht laager, en by war- 

 mer lucht hooger; kouder lucht digter of 



vafter 



