VOOREEDE. O 



de B- J- ^w. geene vertaling , ook geene verkorte navolging , maar eene vrije , min of 

 meer oorspronkelijke, bewerking is van het onderwerp, dat in de M.B. behandeld is. Die 

 oorspronkelijkheid laat zich evenwel nog in verschillenden zin opvatten. Het schijnt inderdaad , 

 dat aan den steller van de B.J.Kw. slechts het geraamte, om 't zoo te noemen, van 't 

 Indisch heldendicht, de prosopogi'aphie namelijk en de loop der gebeurtenissen, bekend was, 

 en dat, met uitzondering van punten , die daarmede in naauw verband staan , de vergelij- 

 king van den tekst der M. B. weinig of niets zou bijdragen tot opheldering van den Kw. 

 tekst. Eene proef van zoodanige vergelijking, door J. Cbawfurd op een twintigtal stro- 

 phen van de B. J. Kw. genomen , en waarbij hij slechts in enkele woorden een spoor van 

 gelijkvormigheid ontdekte, bragt hem tot de onderstelling, dat welligt, instede van de M. B. 

 zelve, een nieuwer Indisch werk aan de B.J.Kw. ten grondslag had verstrekt (1). Dit 

 zou dan evenwel een werk in zuiver Sanskrit, en niet in een der nieuwere Indische dia- 

 lekten moeten zijn; want, zoo als V. Humboldt hierbij opmerkt, al de Indische woorden, 

 die in de B.J.Kw. zoo menigvuldig voorkomen, zijn blijkbaar alleen aan 't eigenlijk gezegd 

 Sanskrit ontleend. In zoover de onderstellingvan Ce awfukd hiermede bestaanbaar is, schijnt 

 zij mij toe, veel voor zich te hebben, en eene tamelijk voldoende oplossing te geven zoowel 

 van de overeenstemming als van 't verschil, dat zich tusschen de i^. 5. en de i?./. vertoont. 

 Welligt laat zich ook aannemen, dat de Hindoe's, die de letterkunde en fabelleer van hun 

 vaderland op Java overbragten, de mythen van 't heldendicht door vervalsching dienstbaar 

 trachtten te maken aan de bevordering van hunne eigene inzigten; even als de oorspron- 

 kelijke kern van de M. B. door willekeurige invoegselen allengs is aangegroeid tot het reus- 

 achtig, maar gebrekkig zaraenhangend, dichtwerk, dat thans onder dien naam bekend is. 

 Moeijelijker kan ik instemmen met de meening van V. Humboldt (1. c.) , dat de B. J. Kw. 

 op Java zelf onmiddellijk uit de M. B. ontstaan, en de oorspronkelijke inhoud slechts ten 

 behoeve der theatrale voorstelling (in 't wajang-s^Ql) zou gewijzigd zijn. Zelfs in hare af- 

 wijkingen toch schijnt de B. J. Kw. steeds een zuiver Indisch , indien ook geen ozjcZ- In- 

 disch , karakter te dragen , en weinig of geen' invloed van eigenlijk Javaansche voorstellin- 

 gen te verraden. Welligt bedoelt V. Humboldt iets van dezen aard, wanneer hij (11,15) 

 van enkele trekken in de B. J. Kw. spreekt, die aan de inmenging van nieuwe begrippen 

 en zeden doen denken, en als het treffendst voorbeeld daarvan aanhaalt de schildering van 

 den volksoploop bij KReSNA's intogt in Uastina, die naar zijne meening al het voorkomen 

 heeft, van tot verlustiging van 't volk bij 't poppenspel te zijn ingelascht. Ik weet niet, 

 of die schildering, in haar algemeen karakter of in de bijzonderheden, zoo geheel onbestaan- 

 baar is met het Indisch heldendicht; maar ik moet bekennen, dat V. Humboldt'S gis- 

 sing omtrent haar' oorsprong mij weinig aannemelijk voorkomt, en dat overigens^ dit tref- 

 fendste voorbeeld, het eenige, dat hij aanvoert, mij van de andere, mindor treffende, niet 

 veel verwachten doet. In ieder geval blijft het dus nog zeer twijfelachtig, in hoever de 



(1) Asiatic Eesearches, vol. III, 167 — 70, aangehaald bij V. IIdmboldt, I, 16. 



