V o o E R E D E. 



9 



nesisch gedeelte, ondanks het boA^en aangemerkte , genoegzaam verouderd is, om voor den he- 

 dendaagsclien Javaan bijna geheel onverstaanbaar te zijn. Misschien komt die taal nader aan 

 een der afwijkende tongvallen van Java, Madura of Bali , en zou men dan kunnen aannemen , 

 dat met het jaartal tevens de naam van "'t landschap ^et^tVt uit de oorspronkelijke B. J. Kw. 

 is overgegaan op eene omwerking, die later elders werd opgesteld, welligt in een gewest, 

 waar het Hindoeïsme langer dan op Java heeft stand gehouden. Doch, zoolang die gissing 

 geene bevestiging vindt, welke bezwaarlijk te verwachten is , schijnt de B.J. /Ttü., zoo als wij 

 haar thans bezitten, al moge het dan ook niet de oorspronkelijke tekst van 1079 zijn, alle aan- 

 spraak te hebben, om beschouwd worden als een wel bewaard en belangrijk overblijfsel uit een 

 tijdperk van Java's taal- en volksgeschiedenis, dat sedert lang voor goed is afgesloten, uit 

 den tijd, die niet alleen de vestiging van Europeanen op het eiland, maar ook de invoering, 

 althans de algemeene verspreiding, van den Islam voorafging, en toen de Indische bescha- 

 ving, Indische godsdienst en fabelleer nog in volle kracht op Java's bodem leefden. 



Nog eene inlandsche overlevering, die welligt eenige opmerking verdient, vindt men in 't 

 begin der geschiedenis van Adji SaKa , den mythischen Cadmus van Java, aan wien de in- 

 voering van Indische letterkunde op dat eiland wordt toegeschreven. Hij wordt daar voor- 

 gesteld als een afvallig discipel van Mohammed, en zou op zijne driejarige reis van Bal- 

 hoem (?) naar Java in verschillende streken van Indië hebben vertoefd , om zijne kettersche 

 godsdienstleer te verkondigen, en Kawi- werken te schrijven. Eerst kwam hij in 't rijk Sélan, 

 en schreef daar den Ardjoe?id- widjdjd, behelzende den oorlog, gevoerd om. eene vrouw, met na- 

 me Dèwi Nakoeki ; na verloop van een jaar begaf hij zich vandaar naar Soeraü, waar hij den 

 Mdfna-déwa schreed , zijnde insgelijks de geschiedenis van een' oorlog om eene vrouw, genaamd 

 Dewl SiNTa; vandaar trok hij voort naar Sélong (1), en beschreef daar in de Brdbd-joedd 

 den strijd , tusschen de Panddwa's en Kordwd''s, mede om eene vrouw, Dewl Dropadi, gevoerd. 

 Van Sélong kwam hij naar Kling, en vandaar naar Java. — Het schijnt, dat in dit verhaal 

 de oorspronkelijke mythe door Mohammedaanschen invloed vervalscht is. In ieder geval ligt 

 er nog een spoor in van de Indische afkomst der Kawi-werken ; maar voor 't overige bestaat 

 van die aflvomst bij den Javaan weinig of geen bewustzijn meer. De Brdtd-joedd althans is 

 op Java niet alleen populair , maar, als 't ware, inheemsch geworden. De namen van personen 

 en plaatsen, die er in bezongen worden , zijn in de inlandsche aardrijkskunde overgenomen, en 

 men weet op Java de voormalige ligging aan te wijzen van de voornaamste rijken, inde B. J. 

 vermeld. De helden van dat gedicht bekleeden vaste plaatsen in de stamlijsten der tegenwoor- 

 dige vorstenhuizen ; de geheele adel van Java telt hen onder zijne voorvaders ; hunne lot- 



(1) Sélonrj is gewoonlijk de Javaans<jhe naam. van Ceylon; maaT wat mag dan 't voorgaande 

 Sélan zijn ? 



2 



