VOOREEDE. 15 



kele plaatsen in de B. J. scliijnen ontstaan te zijn. Blijkbaar is dit het geval met den naam 

 van Bambang Sagotr3,, en waarschijnlijk met de geheele mythe, die op de toekomstige men- 

 schenoffers in de B. J. betrekking heeft (zie Kr. aant. bij XII, 5); evenzoo met ToEWaJa- 

 Ta, den Fatih van Mandrdkd (zie Kr. aant. bij LV, 13, s — 14). Zoo laat zich onderstellen , 

 dat ook andere mythen , waarop sommige plaatsen in de B. J. schijnbaar terugwijzen, veeleer 

 tot opheldering van deze verzonnen of daarnaar gewijzigd zijn; gelijk omgekeerd het een en 

 ander uit de Indische mythen, buiten de B. J. Kio. om, langs den weg der overleverino-, 

 in de omwerkingen geraakt is. 



Ten opzigte der inkleeding hebben de omwerkers zich meer vrijheid veroorloofd, 

 zoodat hun werk uit dat oogpunt niet dan in vrij ruimen zin eene vertaling kan ge- 

 noemd worden. Sommige plaatsen , vooral uitvoerige schilderingen , zijn min of meer be- 

 kort, maar over 't algemeen is de grondtekst in de omwerkingen aanmerkelijk uitge- 

 breid. In zekere mate was dit ook wel noodzakelijk; want eene woordelijke overzet- 

 ting van 't Kawi in 't hedendaagsch Javaansch, zoo als wij in sommige commentaren aan- 

 treffen , kan bezwaarlijk een' natuurlijken en duidelijken zamenhang opleveren. Doch de 

 wijze , waarop onze omwerkers aan die noodzakelijkheid hebben toegegeven , getuigt weinig 

 van hun' smaak en oordeel. De B. J, Kw. verstaan wij nog te weinig, om hare aestheti- 

 sche waarde op voldoende gronden te kunnen beoordeelen , en ligt zou ook daar eene na- 

 dere kennismaking ons menige teleurstelling bereiden. Maar onmiskenbaar is daarin toch 

 eene zekere klassieke kernachtigheid en eenvoudigheid, waarbij de flaauwe breedsprakigheid, 

 de noodelooze herhalingen en zinledige omhaal van woorden in de omwerkingen zeer on- 

 gunstig afsteken. Dichterlijke beelden van treffende juistheid vindt men daarin niet zelden 

 verminkt en verwrongen; gesprekken en handelingen gerekt en versnipperd, daar bv. de 

 inhoud van een enkel gezegde en antwoord, zonder wezenlijke bijvoeging, tot eene her- 

 haalde woordenwisseling is uitgewerkt ; en al te dikwijls stuit men op een beuzelachtig klan- 

 kenspel , waarin even vruchteloos een gezonde zin gezocht wordt als in vele onzer straat- 

 en kinderliedjes, die slechts tot voertuig dienen voor eene gehoorstreelende zangwijs. Hin- 

 derlijk voor onzen smaak zijn ook die herhaalde taalkundige bespiegelingen , waardoor al 

 het dramatische van sommige tooneelen bedorven wordt. De taal zelve is ook gansch niet 

 zuiver, en met een noodeloos aantal Arabische, zelfs met enkele Hollandsche, woorden 

 verontreinigd. 



Veel van die leemten en gebreken is evenwel ook aan onkunde en misvatting te wij- 

 ten; en deze oorzaken hebben wel het meest toegebragt, om de omwerkingen, ook in meer 

 wezenlijke opzigten, van den grondtekst te verwijderen. Toen die omwerkingen werden 

 opgesteld, was het ware verstand van de Kw.- taal waarschijnlijk bij geen' Javaan meer te 

 vinden. Maar toch had de Vorst, die de overzetting beval, voorzeker wel eene betere 

 keus van personen kunnen doen ; en de schrijver onzer omwerking doet zich voorwaar 

 geen onregt, al heeft hij 't ook zelf misschien daarvoor gehouden, wanneer hij begint met 

 zijn onvermogen te betuigen voor de hem opgedragene taak. De andere omwerker vond 



