VOORREDE. 19 



maten meer taalkennis dan de andere schijnt te verraden. Daarentegen is in dit opzigt het 

 laatste gedeelte van onze omwerking met geen' schijn van regt boven het begin te stellen, 

 en zou 't wel een zeer valsche roem van geleerdheid zijn, die daarop gegrond ware! — 

 Wat verder de inwendige aanwijzingen omtrent de verhouding tusschen de beide omwerkin- 

 gen aangaat, zoo zou de meer nieuwerwetsche vorm van de onze en hare in 't algemeen 

 verdere afwijking van den grondtekst, op zich zelve beschouwd, welligt regt geven, om 

 haar voor de jongere te houden. Doch, behalve dat zij van den anderen kant misschien 

 wel de meeste uit het Kw. woordelijk overgenomene plaatsen bevat, althans vele, die in 

 de andere omwerking niet voorkomen , meen ik ook te hebben opgemerkt , dat deze in ver- 

 scheidene gevallen op eene bijzondere opvatting van onze omwerking berust , althans veeleer 

 uit deze dan onmiddellijk uit het Kw. te verklaren is. Dikwijls vond ik, waar onze tekst 

 meer dan eene opvatting scheen toe te laten , de eene door den grondtekst bevestigd , en 

 juist de andere in de omwerking in Kw.- maten ondubbelzinnig uitgedrukt. Zulke gevallen 

 vindt men aangewezen in de Kr. aant. bij XVI, 15, 5, vlgg. ; XVII, 9, 1-4; XXVII, 

 25, 3-4; LIV, 4, 9-^5, 1; LV, 5, 2; LVII, 13,6-io; LXII, 15, g-7 ; LXIII, 13,6. 

 Moge men daartegen ook al enkele voorbeelden aantreffen, waarin omgekeerd onze over- 

 zetting zou kunnen schijnen naar de andere bewerkt te zijn (zie bv. Kr. aant. bij IV, 

 19 , 6 ,) de groote meerderheid van de eerstbedoelde gevallen en het bijzonder treffende 

 van sommige derzelve schijnt mij toe de schaal in dit opzigt geheel ten voordeele van onze 

 omwerking te doen overslaan, en voldoenden grond op te leveren tot het vermoeden, om 

 niet te zeggen tot de overtuiging, dat zij vóór de andere moet bestaan hebben. Ik voor 

 mij was dan ook reeds tot dit besluit gekomen, aleer ik het door de aangehaalde inlichtin- 

 gen van den heer Winter bevestigd zag (1). 



Wat er intusschen van dat geringe verschil in ouderdom zij , na al het gezegde zal men 

 niet ligt geneigd zijn, aan eene der omwerkingen, en wel het minst aan de onze, veel dich- 

 terlijke waarde toe te kennen. Wie zich door dien indruk niet van nadere kennismaking 

 laat afschrikken, en daarbij met eenige inschikkelijkheid over de gebreken heenziet, zal niet 

 ■nalaten, in het plan, dat er aan ten grondslag ligt, in sommige sterk uitkomende karakters, 

 in menig levendig of roerend tafereel, in bekoorlijke beelden, nog veel te vinden, wat stof 



(1) In eene Proeve van Jav. poé'zij, tiit de Brata-joeda, door T. Boorda, Leeuwarden 1841, wordt 

 (blz. 8) gcAvag gemaakt van drie omwerkingen der B. J. Kio. in nieuwere dichtmaten, waarvan de 

 laatste (die tot grondslag van dat werkje gediend heeft, en blijkbaar dezelfde is als de onze) uit 

 de laatste helft der vorige eeuw afkomstig is, waartoe zij ook door de boven aangehaalde opgaven 

 van den heer Wi.vter gebragt wordt. Onder de twee overige omwerkingen, is misschien — schoon 

 des schrijvers bewoordingen dit schijnen te weerspreken — ook die in Kw.- maten begrepen ; maar 

 ook dan zou er nog altijd eene derde orawerkino- overblijven, waaromtrent mij van elders niets 

 bekend is. Zie evenwel Kr. aant. L, 20 , 9 , alwaar op een vermoedelijk spoor van zoodanige , ons 

 onbekende, omwerkingen gewezen , wordt. 



