VOORREDE. 27 



cijfers der strophen, die doorloopend (zonder afdeeling in zangen) nevens den tekst 

 en de inhoudsopgaven zijn aangeduid (bij de laatste evenwel slechts in "'t ruwe, bv. 174 — 77, 

 186 — 94 enz.), loopen , vooral in 't latere gedeelte, vrij sterk met onze overige codd. uit- 

 een, en blijven daarbij veelal achter: een verschil, dat, bij afwisseling toe- en afnemende, 

 tegen 't einde tot 8 a 10 strophen stijgt, en dus belangrijke afwijkingen in den tekst 

 doet onderstellen. De inhoudsopgaven , die in 't laatste gedeelte schier geheel in de plaats 

 van den tekst treden, geven omtrent die afwijkingen doorgaans geene voldoende inlich- 

 ting, en slechts nu en dan laat er zich iets van gissen. Een voorbeeld van zoodanige 

 afwijking in een gedeelte, waarvan de tekst zelf is afgedrukt, vindt men aangewezen in de 

 Kr. aant. bij LVIII, 10, 2 — 10. Met de strophen 640 — 56 , waarin SoEJODAN A's val door 

 de knods van BiMA beschreven wordt (komende ongeveer overeen met Zang XLVII — VIII 

 Tan onze overige Kw. MSS.), eindigen, zegt Rafples, de Javaansche afschriften van de 

 jö.eT.,- het vervolg en slot (657 — 719, overeenkomende met Kw. XLIX — Lil) is getrokken 

 uit een HS., afkomstig van 't landschap Bali Baliling op het eiland Bali, De vertaling, ontwor- 

 pen naar de (waarschijnlijk in 't Maleisch opgestelde of voorgedragene? (1)) inlichtingen van 

 den toenmaligen Pa?^em6a7^an , nu wijlen den Sultan, van »Söe»2ena/? op Madura, is, met het 

 oog op de wijze van haar ontstaan , mede niet van verdiensten ontbloot , en ook, met al hare 

 onvolkomenheden en soms grove misvattingen, eene gansch niet verwerpelijke bijdrage tot regt 

 verstand van de .6. J. Kw. Ik ineen er althans uit te mogen afleiden, dat die begaafde 

 Vorst in de kennis van 't Kawi hooger stond dan een onzer andere uitleggers. En, of- 

 schoon de vertaling, zoo als zij thans ligt, minder dan de hunne ter raadpleging geschikt 

 is , werpt zij , en zelfs de inhoudsopgaven , een eigen , onafhankelijk licht op sommige 

 plaatsen, die voor allen een struikelblok opleveren: een licht, dat men, wel is waar, 

 niet zonder gevaar lijdelijk volgen kan, maar dat bij behoedzaam gebruik toch nu en 

 dan den goeden weg helpt vinden. — De vertaling en de inhoudsopgaven zijn in mijne 

 Kr. aant. aangehaald met de letter E. 

 L: een HS. in klein foL, afkomstig van den Regent van Gresik, en thans in 't bezit van 



den heer WiLKENS. Het voert tot opschrift: a^Mit<r>aQ'niasn^i£2iciimM^<^(^(im(uLiiiaiKnS,t mn^néla^ 



»Rin'ij)imji\ d. i. Fragmenten (of bloemlezing) uit de B. J. Kw., met Javaansche verklaring. De 



taal der verklaring verschilt evenwel , in woorden en grammatische vormen , vrij sterk 

 van 't geen wij onder Javaansch gewoon zijn te verstaan, en schijnt, behoudens de in- 

 menging van veel Kawi- woorden , een tongval van oostelijk Java te zijn , vanwaar het 

 HS. afkomstig is. Ook de spelling wijkt in vele opzigten van de anders gebruikelijke 

 af, o. a. door de elisie van de korte a of 0, niet alleen in woorden als o.nMj>\ maar ook 



(1) Iets dergölijks laat zich vermoeden uit eene misstelling in de inhoudsopgave van pd. 290/96. 

 Er wordt daar namelijk bij herhaling gesproken van blinde ras aks a's, terwijl in 't Kw. geen 

 spoor van die blindheid te vinden is. Ik onderstel dus, dat de inlandsche uitlegger het Kw. woord 

 raksasa (d. i. reus) door het thans meer gebruikelijke hoeta wedergegeven of verklaard heeft, doch 

 dit door den Engelschen vertaler met het Maleische hoeta, dat blind beteekent, verward is. 



