30 VOORREDE. 



vertaling van een groot aantal stilzwijgende afwijkingen , die doorgaans eene merk- 

 waardige overeenstemming toonen met de lezingen van onzen cod. A, waar deze van 

 B en C afwijkt. Evenwel bestond deze vertaling lang, voordat A in "'t licht verscheen, 

 en ik vind ook geen' grond om te onderstellen , dat hetzelfde HS. , waarnaar A is afge- 

 drukt, ooit in 't bezit van den vertaler zou geweest zijn. Zoo heeft die vei'taling dan 

 ook eene bijkomende waarde voor de kritiek van den tekst , en wordt zij deswegen niet 

 zelden in de Kr. aant. aangehaald. 



P : eenige aanteekeningen in HS. , bij de vorige vertaling behoorende , en van dezelfden oor- 

 sprong ; deels van kritischen , deels van explicativen aard. 



E.: zie boven, bij lett. K. 



W. of B. J. W.: De Brata-joeda enz. in Jav. 'proza verhor b door C. F. Winter Sr., uitgegeven 

 door T. Roorda, Amsterdam , 18 io , welk werkje gegrond moet zijn op een' tekst van de- 

 zelfde omwerking als de onze , maar. die met geen'' der genoemde volkomen overeenstemt 

 (misschien nog wel het meest met A) , en daarom nu en dan in de Kr. aa7it. is aangehaald. 



T beteekent den door mij uitgegeven' tekst. 



Omtrent het gebruik, dat ik van al de opgenoemde bronnen gemaakt heb, diene 't 

 volgende tot toelichting. 



Uit de codd. A, B, C zijn nagenoeg alle wezenlijke varianten in de Kritische aanteehe- 

 ningeii opgenomen, mèt bijvoeging hier en daar van 't geen in O, P en W ter zake die- 

 nende gevonden werd. Uit D, E (de omwerking in Kw. maten) is aangehaald, wat voor 

 de keus tusschen de lezingen van onze omwerking of voor de opvatting van den zin van 

 invloed kon zijn; voor 't overige geene geheel afwijkende leziugen, dan die van bijzonder 

 belansr schenen. 



In 't algemeen is bij de bepaling van den tekst de meerderheid der codd. van nieuwere 

 omwerking, inzonderheid van MP. [Mutja-pat) gevolgd, met inachtneming evenwel van 

 't meerder of minder gezag, dat aan sommige scheen toe te komen. Van de absolute magt 

 des uitgevers heb ik gemeend slechts een matig gebruik te moeten maken, en mij niet te 

 veel te mogen toegeven in 't kiezen van die lezingen, welke op zich zelve de meest ge- 

 paste schenen. Het was toch niet zoozeer mijn doel, om de omwerking der B. J. in 

 3IP. tot de meest mogelijke volkomenheid te brengen, als wel om haar zoodanig weder te 

 geven, als zij geacht moet worden in de meerderheid der HSS. te bestaan. Die meerder- 

 heid laat zich uit het beperkte aantal codd. , dat het toeval mij in handen bragt, vooral bij de 

 onzekerheid hunner onderlinge verhouding, nog maar zeer gebrekkig beoordeelen; en 't 

 is te verwachten , dat vele lezingen , die ik nu op gezag der meerderheid verworpen heb , 

 bij vergelijking van een of twee HSS. meer op denzelfden grond den voorrang zouden 

 verkregen hebben. Hoever men evenwel die vergelijking mogt willen voortzetten, het zou 

 altijd slechts eene schier werktuigelijke benadering blijven van eene onbereikbare uitkomst. 

 Want met het oog op den aard en de gesteldheid der omwerkingen is hier aan de herstel^»' 



