32 



VOORREDE. 



ssiusneden , heen lezen , en de meer bekende in gedachte aanvullen met hetgeen de zamen- 

 hang scheen te vereischen. Zóó zijn ook de inlandsche uitleggers te werk gegaan, en 

 daardoor in zoovele grove misvattingen vervallen. Bij 't aanwijzen daarvan staan wij door 

 dezelfde handelwijze aan gelijke dwalingen bloot, en kunnen die zelfs door meer oordeel 

 en behoedzaamheid bezwaarlijk geheel ontgaan. Dat gevaar werd voor de tweede helft van de 

 B. J. Kw. nog verhoogd door de verregaande onzekerlieid van den tekst, dien ik voor 

 die helft grootendeels slechts uit de gebrekkige HSS. F en G kende. Ik heb vergeefs ge- 

 tracht, er meerdere te bekomen (*). — Buiten dit alles ligt bij de vergelijking van de B. J. Kw. met 

 de omwerkingen nog eene bijzondere moeijelijkheid in de verschillende zamenstelHng en volgorde, 

 waardoor men ligt van 't spoor geleid en tot valsche gevolgtrekkingen gebragt wordt. Men 

 meent bijv. eene afwijking te ontdekken tusschen eene plaats van de omwerking en die, welke 

 daaraan in 't Kw. oppervlakkig schijnt te beantwoorden , terwijl nogtans de ware grondtekst 

 elders, soms op aanmerkelijken afstand, schuilt, en de omwerking regtvaardigt of althans beter 

 verklaart. Ik heb al die gevaren te dikwijls ondervonden, om ze mij te ontveinzen; maar 

 zij konden mij niet doen besluiten , om de B. J. Kw. als een gesloten boek ter zijde te laten. 

 Integendeel heb ik haar aanhoudend geraadpleegd, en vond mij daarvoor beloond door me- 

 nige belangwekkende uitkomst. Voorzeker mogen die uitkomsten niet dan met bijzondere 

 behoedzaamheid worden aangenomen ; maar behoudens die voorwaarde dragen zij zooveel bij , 

 om onze omwerking in 't ware licht te stellen , dat het m. i. eene kwalijk begrepene naauw- 

 gezetheid zou zijn , om ze , op grond van onze onvoldoende kennis van 't Kawi , geheel buiten 

 aaiimerking te laten. Ik heb dan ook in mijne Kritische aanteekeningen eene ruime plaats aan 

 die vergelijking met den grondtekst gegund , en er geen bezwaar in gevonden , er ook plaatsen 

 uit aan te halen , die ik slechts ten deele verstond , wanneer dat gedeelte eenige nuttige inlichting 

 scheen te bevatten. Men verwachte of zoeke dus noch in de aanteekeningen zelve , noch in de- 

 achtergevoegde woordenlijst eene volkomene verklaring van al de aangehaalde Kw.-plaatsen. 

 Ik heb mij slechts voorgesteld , den lezer , die met mij in de vergelijking van den grondtekst 

 belang mogt stellen, in dat onderzoek te gemoet te komen met al, wat mijne beperkte hulp- 



(*) Onder anderen deed ik daartoe in Mei 1854 eene poging bij de Directie van 't Bat. Genoot- 

 sehap van Kunsten en Wetenschappen, naar aanleiding van 't berigt, in haar Verslagover 1850/52,^ 

 in Deel XXIV van 's Genootschaps Verhandelingen voorkomende , wegens eene talrijke verzameling 

 oude HSS., die in haar bezit gekomen, en waarvan 't onderzoek aan haar' Adjunct-Bibliothecaris 

 den heer Friederich opgedragen was. Ik verzocht de Directie, mij door tusschenkomst van dien 

 geleerde, met wien ik mij gaarne in betrekking gesteld zag, te doen weten, of er onder die HSS. 

 ook iets te vinden was , wat mij bij de bewerking van de B. J. van dienst kon zijn , en kreeg daarop 

 ten antwoord , dat tegen dat verzoek geene bedenkingen bestonden. Daar bleef het echter bij ; en twee 

 latere brieven, waarin ik de Directie aan mijn verzoek herinnerde, bleven niet alleen zonder uit- 

 werking, maar zelfs zonder antwoord! Eerst in October 1857, nadat ik de zaak reeds lang had 

 opcfBgeven, en de Krit. aant. grootendeels waren afgedrukt, vernam ik van den heer Feiedekice 

 zelf, dat er zich geen HS. van de B. J, Kw. in 't bezit van 't Genootschap bevond. 



