GESCHIEDENIS der PANDAWA'S. lvii 



(§ 63) zijn aartsvijand Bima. Ook alle andere vorsten en strijders der Koeroe's sneuvelden, be- 



[109) (Kw. XI, 11; T, XIV, 17); den volgenden morgen treedt DRgSTA.-DTOEii>fA als veldheer 

 der Pandawa's op; dienzelfden dag sneuvelt Ardjoexa's zoon Irawak, en valt Bisma, de 

 veldheer der Kaurawa's, en bij dien val wordt uitdrukkelijk gezegd, dat het was de 7^^ 

 dag van de donkere helft der maand (Kw. XIII, 10,2, in /i/\ aant. bij XVII, 15, 

 4—6). Er waren dus toen reeds ongeveer drie weken verloopen, sedert het begin van 

 den strijd ? ! En van dat gansche tijdsverloop wordt alleen de laatste dag afzonderlijk be- 

 schreven, terwijl de zes of zeven dagen, die vóór het einde van den strijd nog overblijven, 

 drie vierden van 't gedicht vullen! Kon men aannemen, dat de aanvang met volle maan 

 in plaats van met nieuwe, inviel, dan zouden die drie weken terstond tot e'éne, en de 

 „vele dagen" tot vier of vijf beperkt worden. Hoe 't zij , de afwisseling der volgende da- 

 gen is over 't algemeen duidelijk genoeg, en de 8^*^ 9*^^ , 10*^^ en 12*^^ (van de donkere 

 maandhelft) zijn, even als de 7 , in 't Kw. door uitdrukkelijke dagteekening aangeduid. 

 Wij hebben alzoo volgens 't Kw.: 



den Q^^^ dag der afnemende maan , dood der drie prinsen van Wirata ; 

 „ 7'^^'^ „ Drösxa-dyoemxa veldheer ; dood van Irawax ; val van Bisma ; 

 „ gsten ^^ Droxa veldheer der Kaurawa's ; dood van Baga-datta (Kw. XIII, 13 — 17, T, 



XVII, 18— XVIII, 9; zie de dagteekening in Kr. aant. bij XVIII, 9,6-7); 

 „ 9*^^" „ KRësxA, Ardjoena en Bima van de Pandawa's afgescheiden; Abimanjoe sneu- 

 velt, na Laksmana en vele Kaurawa's te hebben gedood" (Kw. tot XIV, 2; 

 T, tot XX, 27; de dagteekening bij XX, 27, s); — 's nachts daarop Ardjoena's 

 eed van wraak; zelfoffer van Soendari (Kw. tot XV, 18; T, tot XXII, 21); 

 5, 10*^^° „ dood van Boeri-srawa , Djajadrata en vele Kaurawa's ; tegen 't vallen van 

 den avond (bij de omAverkers den volgenden morgen: zie Kr. aant. bij XXV, 

 4,5 — 6,1 en 14, i, vlgg.) vernieuwde aanval van ICarka; dood van zijne bloed- 

 verwanten , van Pratipé JA en zonen , van Sakoeni 's broeders , van de vier hoe- 

 ta's en van Gatotkatja ; den ganschen nacht gaat de strijd voort ; zelfoffer 

 van Hirimbi (Kw. tot XIX, 19; T, tot XXX, 9; dagteekening bij XXV, 4, ö — 6, i). 

 5, ii^en ^^ dood van DnësTA-KÉTOE en Ksatra-darma , van de Vorsten van Pantjala 

 en Wirata, van Droxa; aanval en vlugt van Asavaxtama (Kw. tot XX; T, tot 

 XXXII, 10); — 's nachts Karxa tot veldheer benoemd; voorteekenen van zijn' dood : 

 daarbij in Kw. XXII, 2 (bij T, XXXIII, 15, lo — 16, s), de dagteekening van den 

 twaalfden, wat ik niet weet te verklaren, tenzij het betrekking heeft op den 

 nieuwen dag , die met zonsondergang begonnen is ; maar dan zou de dagteekening 

 hier vooraan geplaatst zijn, in stede van aan 't einde, zoo als op de an- 

 dere plaatsen; intusschen kan ik in al 't voorafgaande sedert het begin van 

 den elfden geen spoor vinden van 't begin van een' nieuwen dag, die geacht 



zou kunnen worden hier te eindigen. Trouwens, de loop van 't ver- 



8 



