Vereenigde O. I. Comp. — Zilver. 29 



w uitgeteld en daarvoor assignatiën of wisselbrieven [op Nederland] met 

 « avance van 10 pet. daarenboven bekomen kunnen worden, geprac- 

 ii tiseerd hebben om met de retourschepen van de Compagnie verschei- 

 ii dene speciën naar Indië te zenden en alzoo door middel van dien in 

 //den tijd van 18 maanden 36 a 40 pet., tot groot nadeel van de Ge- 

 ii nerale Compagnie, te profiteren, alzoo de retourschepen , op het voor- 

 // jaar uitgaande, in October of November ordinair op Batavia aanko- 

 // men en de gelden, daarmede voor particulieren overkomende, met 

 n de retourschepen van hetzelfde jaar of in Januarij daar aan het 

 // Comptoir Generaal aangeteld kunnen worden om hier in het vader- 

 // land , na de aankomst van de retourschepen en de vergadering van 

 // de Zeventienen, ontvangen te worden, hetwelk dan op de voornoemde 

 // 18 maanden ten langste aankomt en waaruit verscheidene personen 

 // groote middelen vergaderd hebben." 



De Indische Regering was van oordeel, dat de Compagnie zeer veel 

 voordeel behaalde bij het in omloop laten der bewuste onwaardige geld- 

 stukken, maar de Heeren Meesters zagen juist daarin een groot na- 

 deel en zeer opmerkelijk zijn de oeconomische denkbeelden, welke zij om- 

 trent dit punt in de volgende woorden ontwikkelden : // want zoo doende 

 //de Compagnie haar kapitaal merkelijk in waardij verminderen zoude , 

 // zonder dat hier tegen door de zwarigheden, bij UE. gemoveerd, dat, 

 // als de speciën aldaar niet hooger in koers als hier te lande gehouden 

 ff zouden worden, geene zilveren munten aldaar overblijven, maar bij 

 // de Chinezen en andere Oriëntalische natiën in het kort alle vervoerd 

 // zouden worden , hetwelk wel haast zal komen te cesseren , als de 

 // voornoemde natiën, dewelke op de regte waardij van haar geld wel 

 // weten te letten en hetzelve behoorlijk te onderscheiden, gewaar zullen 

 //worden, dat zij, met de ministers der Compagnie handelende, voor 

 // hare koopmanschappen zwaar geld krijgen; en van de Compagnie 

 // kleeden of andere koopmanschappen begerende en met zwaar geld ter 

 // markt gaande, dezelve zoo veel beterkoop zullen kunnen bedingen 

 h als het zware met het ligte geld in waardij komt te difFereren , zoo- 



