Q 



6 Yeveenigde O. I. Comp. ■ — Zilver. 



Eene verhooging der kleine speciën bleef derhalve achterwege, het- 

 geen aanleiding gaf toteene nadere aanmaning van de Bewindhebbers, 

 om aanstonds , op ontvang van hunne orders, cle verhooging algemeen te 

 maken (*). In voldoening aan dezen dringenden last der Heeren XVII 

 werd, bij plakaat van 4 November 1658, ook voorliet kleine geld of zooge- 

 naamd payement eene verhoogde koers n naar advenant [van] het zware 

 geld" vastgesteld , waarbij de schellingen tot 71/2 stuivers , de dubbele 

 stuivers tot 21/2 stuivers, en de stuivers naar rato verhoogd werden. 



Daar dit echter eene moeijelijke rekening gaf ten aanzien van de 

 standaard reaal van 48 stuivers , werd als zoodanig vastgesteld de reaal 

 of rijksdaalder van 60 stuivers, ook genaamd zware reaal (f). 



// Men ziet (§) , hoe door deze opvolgende maatregelen de verwarring 

 //allengs was toegenomen, zoodat het schier onmogelijk is zich de we- 

 // zenlijke bedoeling der bepaling van bovengemeld plakaat (**) voor te 

 //stellen. Zoo lang toch de verhoogde waarde der grove speciën uitge- 

 // drukt werd in eene maat, welke onveranderlijk bleef (de stuiver), was 

 //het kennelijk doel, de opwisseling der grove tegen kleine speciën te- 

 // gen te gaan en was in zoo verre de maatregel volkomen doeltreffend. 

 // Toen echter ook de stuiver, de maatstaf, naar welke de verhooging 

 //werd afgemeten, zelf verhoogd werd , was het doel ten eenemale ver- 

 ijdeld, omdat de vroeger bestaande evenredigheid tusschen de waarde 



//realen van 48 stuivers het stuk, ten ware tusschen partijen [bij] contracten anders werd ge- 

 stipuleerd, waarnaar zich alle secretarissen, notarissen en andere publieke schrijvers, van 

 //heden af, in het maken van hunne acten en instrumenten zullen hebben te reguleren." 



(*) Zuijlen van Nijevelt, blz. 368. 



(|) Als een bewijs tot welke moeijelijkheden en last dit telkens veranderen der geldswaarde 

 aanleiding moet gegeven hebben, kan de clausule van bovengenoemd plakaat dienen: 

 //latende evenwel, desniettegenstaande, alle obligatiën, schuldbrieven, schepenkennissen 

 //en contracten, voor dezen tot 48 stuivers gemaakt, in hun geheel getal en ongeprejudi^ 

 //cieerd, alzoo wij hetzelve ten dienste der goede ingezetenen zoo hebben bevonden te 

 //behooren. 1 ' 



(§) Zuijlen van Nijevelt, blz. 369. 



(**) Van 4 November 1658. 



