Java (Hindoe-tijdperk). — Onedele Metalen. 141 



Van een geheel ander karakter dan de overigen is het stukje on- 

 der no. 164 afgebeeld. Het is van tin en stelt aan de eene zijde een 

 persoon voor , die eene zeeschelp in de hoogte houdt , waaruit water 

 vloeit, en aan de andere zijde vier figuren, waarvan alleen duidelijk 

 zijn eene ster en links daarvan eene vlag (pandji), zoo als bij Chine- 

 zen en inlanders op Java in gebruik is ; de figuur regts stelt misschien 

 voor het bekende Chinesche driepuntige handwapen. Het stuk heeft 

 aan beide zijden hoog uitstekende randen en is te fijn van bewerking 

 om het te houden voor een muntstuk, dat misschien twee honderd 

 jaren in den grond bedolven is geweest; want het is met een oud 

 lemmet van eene kris en eenige koperen sieraden gevonden in de 

 rivier, niet ver van Mataraman, bezuiden Batavia, zijnde de plek, 

 w T aar, tijdens het beleg van Jakatra in 1621, de troepen van Mata- 

 ram gelegerd waren. — Wij hebben dit stuk alleen daarom in ons werk 

 opgenomen , omdat het nimmer was beschreven en afgebeeld , en om- 

 dat het , evenals de overige hier behandelde stukken , nog niet uitge- 

 maakt is, dat het geene munt is geweest. 



Hoewel wij nu hebben vermeld, op welke gronden onze twijfel 

 aan de echtheid der hiervoren beschreven stukken als munten rust, 

 willen wij echter niet gerekend worden daardoor geheel ter zijde te 

 stellen het tegenovergestelde gevoelen van kundige mannen als Raf- 

 fles en Crawfurd , die zich zeker hebben doen voorlichten door lieden 

 van kennis. Het is ons overigens niet onbekend , dat de tegenwoor- 

 dige Javanen die stukken voor munt houden. Zij noemen ze gobog 

 en verhalen, dat er ook dergelijke gouden en zilveren stukken, der- 

 ham (n. b. Arabisch) genaamd, hebben bestaan , wier waarde volgens 

 hen was, als volgt: 



1 gobog = 5 kètèng (zie lager.) 



1 zilv. derham = 400 gobog. 



1 gouden id. = 4000 gobog. 

 De stempel van de gobogs en zilveren derhams bestond , zooals zij zeg- 

 gen, uit een wajang klitik en die van de gouden derhams uit een wa- 



