Java (Islamitisch-tijdperk). — Onedele Metalen. 145 



n duit worden gebragt en waarin zij tot hiertoe geholpen zijn door 

 //de looden pitjes, die de Sabandars alom hebben gemaakt, hoewel 

 ii op eene zeer gebrekkige en voor de ingezetenen lastige wijze , om- 

 // dat geen pitjes, van zoo zachte specie, om de goedkoopte, gemaakt 

 n zijnde, kunnen resisteren aan de dagelijksche behandeling en al- 

 // zoo aan stukken en te zoek geraken , tot schade van den gemeenen 

 // man en enkel tot voordeel daarentegen van dien pachter , daar het 

 //introduceren van eene vaste soort van pitjes of penningen, bij de 

 1/ Comp. alhier gemaakt, niet alleen een g'accrediteerd werk zal zijn, 

 // waarop de gemeene man staat kan maken , maar ook door de ver- 

 u beuring der specie , t' zij dezelve op bovenstaande of eenige andere 

 //manier konden worden gefabriceerd, de voorschrevene pitjes veel 

 // duurzamer en ten minste een geheel jaar zullen kunnen gangbaar 

 //zijn, waarna de Comp. dezelven voor een zekeren prijs zoude 

 //kunnen inwisselen, om jaarlijks nieuwe onder de gemeente te doen 

 //rouleren, met verandering van het merk op dezelven, tot voorkoming 

 // van vervalsching en fraude en het namaken van dezelven , alles zon- 

 w der schade en zelfs nog al tot een zoet voordeel van de Comp. , zoo is 

 // verstaan die propositie in alle deelen te amplecteren en de benoo- 

 ii dio;de materialen tot voortaan»; van dat werk te laten in gereedheid 

 // brengen." 



Het blijkt alzoo, dat toenmaals het aanmaken van looden pitjes een 

 prerogatief was van de Sabandars (de ontvangers der inkomende en 

 uitgaande regten), die hunne betrekking gepacht hadden. Of dit prero- 

 gatief hun door de O. I. Compagnie wettig toegekend was , valt te 

 betwijfelen, want in de aangehaalde resolutie is geen spraak van ver- 

 goeding voor de schade, die hun door de invoering van pitjes van 

 Compagnies wege zou worden toegebragt. 



Waarschijnlijk was het tot op dat tijdstip over midden en oost Java 

 een regaal van den Soesoehoenan. 



Die pitjes of welke andere munt, door of met toestemming van de Com- 

 pagnie, toenmaals ook voor Java mag geslagen zijn, waren slechts gang- 



20 



