S ü M A T K A. 



ATJEH. 



Hoewel het rijk Atjeh geen gedeelte uitmaakt van Nederlandsch- 

 Indië, meenen wij toch eene beschrijving der munten van dat rijk 

 gevoegelijk in dit werk te kunnen opnemen, omdat Atjeh gelegen is 

 op het eiland Sumatra, waarvan verre weg het grootste gedeelte tot 

 Nederlandsch-Indië behoort, en ook, omdat Atjeh blijkt de inlandsche 

 staat van den Oosterschen archipel te zijn, waar een ordelijk munt- 

 wezen het ernstigste is gemeend geweest. Wij mogen dit immers 

 afleiden uit de omstandigheid, dat munten van hetzelfde gehalte en 

 dezelfde grootte aldaar door verschillende vorsten zijn geslagen, zoo- 

 dat daarbij een vast sjstema op den voorgrond stond. 



Sedert lang zijn gouden en tinnen munten van Atjeh bekend. In 

 de reisbeschrijving van John Davis van 1598 ('*) leest men: //Men 

 //heeft er verscheidene soorten van munt: -cashes , mass , koupan , pardaw 

 e en tayeil. Kapitein Davis zag maar twee soorten : eene van goud , 

 // genaamd mass , ter grootte van eenen stuiver , en zoo gemeen als 

 //deze in Engeland is; de andere van lood [tin?], genoemd caxas 

 ii of cashes. Omtrent 1600 cashes maken eenen mass, 400 cashes eenen 

 n koupan] 4 koupans eenen mass. Vijf mass zijn 4 Engelsche schel- 

 wlingen; 4 mass maken eenen pardaw ; vier pardaws zijn een tayeil." 



De koepang's, pardaw's en tail's zijn hoogst waarschijnlijk slechts 

 conventionele munten geweest , want deze zijn ons nimmer voorgekomen. 



(*) Prevost, hist. beschr. der reizen, enz., deel I, bl. 449. 



22 



