S A M B A S. 



In het rijk van Sambas heeft zich het zonderlinge verschijnsel voor- 

 gedaan van een imperium in imperio in den letterlijken zin des woords. 

 De Chinesche kolonisten aldaar hadden zich een rijk gesticht met 

 eigen bestuur, eigene regtspleging , eigene gemeentelijke instellingen 

 en eigen munt. 



Maar ook hier kenmerkte zich de associatie-geest, die de Chinezen 

 zoo innig bezielt en zoo sterk maakt. De bevolking was verdeeld 

 in verschillende vennootschappen of kongsi's , die onderling onafhan- 

 kelijk waren, ieder hun eigen bestuur en hunne eigene instellingen 

 hadden , en dikwerf ook vijandig tegenover elkander stonden. Zij 

 hadden ook ieder hunne eigene munt (*). 



Na de geheele onderwerping dezer kongsi's aan het Nederlandsche 

 gezag is natuurlijk hunne munt vervallen, maar nog weinige jaren 

 geleden waren slechts zilveren Spaansche matten en Nederlandsche 

 guldens de gewone handels- en de eigen tinnen munten de verkeer- 

 penningen. 



De Chinezen, hoewel tot verschillende kongsi's behoorende , hebben 

 het nut ingezien van eene gelijkvormige munt, want hoezeer de op- 

 schriften verschillen is de vorm en de zwaarte van de hier bedoelde 

 munten, voor al de kongsi's gelijk. Zij zijn allen drie Ned. duimen 

 in diameter , omgeven door eenen vrij breeden , gladden rand , in het 

 midden voorzien van een vierkant gat met een smal randje, en we- 



(*) Deze kongsi's, vereenigingen om mijnen te ontginnen, moet men wel onderscheiden 

 van de geheime genootschappen of hoei's der Chinezen , welke ook in Sambas eene zoq 

 belangrijke rol hebben gespeeld. 



