Bijlagen. 227 



volle kweet en de beweegkracht der machinerie uit twee waterraderen 

 deed bestaan. 



Het stellen van de benoodigde werktuigen werd opgedragen aan 

 den ingenieur Naninga, die speciaal tot dat einde werd benoemd en 

 tevens belast werd met de leiding der werkzaamheden. 



Om een denkbeeld te geven van den ongeschikten toestand van al 

 de werktuigen is voldoende aan te stippen , dat de pletrollen of cylin- 

 ders werden vervaardigd uit koper, derhalve uit hetzelfde metaal, 

 als hetgeen geplet moest worden, namelijk Japansch koper, zonder 

 voorzien te zijn van stelschroeven of ronselwerk, tot het geven van 

 eene valserende beweging. 



Uit den allerslechtsten toestand van het geheel laat het zich ver- 

 klaren , dat de hersmeltingen van afval of liever , technisch uitgedrukt , 

 van schroot belangrijk en het smeltverlies aanzienlijk waren. 



Hoewel munt en pletmolen van elkander gescheiden waren , bleef toch 

 de financiële en materiële verantwoording van beiden bij de directie 

 der munt berusten. En als om de zaak nog omslagtiger te maken 

 moesten, op last van den directeur de Vogel , de plaatjes in hetmunt- 

 gebouw gepoetst worden, waardoor het transport van koperen plaat- 

 jes en afval van en naar den pletmolen belangrijk vermeerderd werd. 



De ingenieur Naninga, die uit den aard zijner betrekking het best 

 in staat was om den waren stand van zaken te onderzoeken , deed 

 het voorstel om het administrative gedeelte van den pletmolen geheel 

 bij hem te doen berusten , ten einde eene geheele afscheiding van 

 munt en pletmolen te bewerkstelligen. 



De inrigting van het muntmaterieel was in vergelijk met dat van 

 den pletmolen even ongeloofelijk slecht. Om daarvan een volkomen 

 waar en afdoend voorbeeld te geven, is het genoeg te vermelden, 

 dat, bij slijting van de schroefdraden der muntpersen, die slijting 

 aangevuld werd met rotting. 



Aanvankelijk, bij de wederoprigting van de munt in 1833, werden 

 de muntstempels vervaardigd in 's lands constructiewinkel, welke des- 



