9 



Banjermassincf, een product is van het rijk Boe- 

 airs, op het eiland Celebcs. als ook van het eiland 

 Tïmor. Het land van het Radja-Paijövg, in 

 Borqies, moet vooral veel patiior opleveren. Het 

 wordt daar op dezelfde wijze uit den erts ge- 

 wonnen als h iervore ü van het doesson ijzer i.s 

 omschreven. 



Op zich zelve wordt hvX painor niet verwerkt, 

 maar in verband met gewoon smeedijzer wordt 

 het gebruikt tot het zoogenaamde damusséren : 

 een e bewerking waardoor de voorwerpen niet 

 alleen in schoonheid, maar ook in zamenhang 

 en taaiheid winnen. Te Banjermassutg wordt 

 het pamor naar deszelfs deugd in twee klassen 

 verdeeld, die met/ 1. GO tot/ 1.25, en/O. 50 tot 

 ƒ0. 75 het Jcattie betaald gorden. (*j 



Het 



(*) De doessonners kennen geen hooge ovens, hebben 

 ge< n begrip van de scheikundige verbinding van vreemde 

 zelfotandigheden met het ijzer in den erts, die gedeeltelijk de 

 uitsmelting belemmeren, gedeeltelijk het product onzuiver en 

 min deugdzaam maken, noeh van de smelt en zuiver;) igsmïd- 

 dtlen, welke dienvolgens aan den erts of welaan het gesmol- 

 teue ijzer moeten toegevoegd wórden ; zij kennen noch ge- 

 bruiken den zwaren oJfi?iee?' -hamer, en nogtans brengen zij 

 naar de cafalaanscke methode een vrij £oed smeedijzer te 

 voorschijn: men mag hieruit wel tot den rijkdom en de zui- 

 verheid van den does§onschen ijzererts besluiten. 



De prijzen van het docssonsche ijzer en staal staan, in even- 

 redigheid tot. de prijzen van Europisch gesmeed ijzer en ge- 

 goten staal, zoo als De Bütjix die in zijn militair zakboekje 

 (blz. 168) opgeeft, bij het ijzer, als 25: 21 en bij het staal 



