— 12 — 



Is hij te Nita of niet ? = nimoe rein ISila ko eong ? 



Is die tabak goed of slecht ? = bak/co ei eppang ko gois? 



Is hij schuldig of niet? = nimoe hala ko rong? 



Hierbij wordt eong dikwijls weggelaten b. v.: mai ko kom dan toch = mai 

 ko eong = kom je of niet ? 



Hij zocht naar zijn paard, maar vond het niet = nimoe Heng djaran ko enne 

 gila. 



Hij wierp zijn lans, maar raakte niet = nimoe deggoe ko enne dan. 



Of ik al riep, er kwam niemand = aoe topo topo ala enne mai. 



Och of ik zoo wit was als mijn broer = kama aoe boera ganoe wari aoen. 



Ik heb niet vernomen, of hij nog leeft of' dood is = nimoe male ko morel 

 ala enne dewa (lewa). 



Kijk eens, of de radja thuis is = Heng moang raloe le-laoe enz leppo ko eong. 



Het duurde niet lang, of hij kwam binnen = enne nane nimoe lema leppo. 



Nauwelijks had zij haar kind gezien, of zij huilde = nimoe gila mè nimoeng 

 dam golo, naha gila (nora) mè nimoeng ko dani. 



Indien gij wilt weten, of ik waarheid spreek, vraag het enz. -= hoe gai rai- 

 lang aoe toetoer molo pra .... 



Nadat het gebed gedaan was, ging de vorst zitten = ngadji sawe, moang 

 raloe dri (kader a). 



Dat is de reden, waarom ik hier gekomen ben. Als hier de reden opge- 

 geven was, zou het kunnen vertaald worden, b. v. omdat gij ziek zijt ; ben ik hier 

 gekomen = hoe blara aoe boöe. 



Wat is de reden, dat gij weent? aoe dani denna apa? = waarom, waartoe 

 weent gij ? 



Omdat ik zwak ben, (daarom) heeft men mij verstooten = ala loar leoe aoe, 

 aoe waing limaug memmèk. 



Misschien verkeert uw broeder in moeilijke omstandigheden, dat hij geld 

 vraagt = ivoeë aoen soesar hing nimoe nenni howang. 



Wat heeft die jongeling misdaan, dat men hem in het blok gezet heeft = 

 tibo lameng ei hala apa, ala taga nimoe? 



Waarom heeft men hem in het blok gezet? = Loning apa, ala taga nimoe? 



Conditionale conjuncties zijn : narang, raik = indien. 



Hokot gila ihing raik eong naha poeë = wie een tuin bebouwt, moet vruchten 

 zien, indien er geen te verwachten zijn, dan moet men waarschuwen (wie mijn 

 dochter ten huwelijk wil, moet kunnen betalen ; kan dat niet, dan moet men spreken.) 



Maar ook zonder deze woordjes kan men een conditioneele zin construeeren. 



Als gij mijn paard vangt, krijgt ge twee gulden = aoe raa djaran aoen lorna 

 roep ia roea. 



Als ik goed (niet ziek) geweest, was, dan ware ik reeds te Maumeri ge- 

 weest = aoe ganoe eppang ha aoe wali alolt baa. 



