— 9 — 



Dikwijls (meestal?) verplaatst men zich in de toekomst door woorden of 

 wordt men van zelve in de toekomst verplaatst door een feit of handeling of 

 omstandigheden en dan gebruikt men weer de gewone vormen van het werkwoord 

 zonder odi, zullen. 



Het werkwoord naha, moeien. 



Dikwijls komt dit naha voor, zonder dat aan de beteekenis eene zedelijke 

 verplichting of eene physische noodzakelijkheid ten gronde ligt. In de „Spreek- 

 wijzen'' bladz. 40 en 41 zijn eenige uitdrukkingen met naha bij elkaar geplaatst 

 met de juiste (vrije) vertaling er achter. Soms is het slechts eene sterkere uitdruk- 

 king of bevestiging van hetgeen de zin zonder dat naha ook zou uitdrukken, b.v. : 

 Ika naha hoema lai aoen, beteekent hetzelfde als : Ika hoema lai aoen = Ika heeft 

 me mijn man ontroofd. 



Soms kan men het vertalen door als, b. v. : naha roemang oti ko pano = als 

 het donker is, ga ik weg; 



of door zullen, b. v. : Ie uappoen naha roemang = in de vallei zal het (nu wel) 

 duister zijn. 



Ook in het Hollandsen kan men zeggen: het moet eerst donker zijn, vóór 

 ik wegga; in de vallei moet het nu wel duister zijn. 



Hel werkwoord na, gaan. 



Dat na heeft dikwerf eene eigenaardige beteekenis. 



mate ang ! ik ga dood ! dat besterf ik ! 



mate mang poi ! ga maar dood ! 



la hein kessik rakkat eerst was het een kleine wond, maar 



ko gette nang deze is groot gewoorden. 



laoe ra rang sawe baa. ze zijn allen naar de maan. 



songko soerat odi lalang nang de papieren hoed zal smelten. 



potat nang \\\j, het is verloren geraakt 



Ng achter een woord. 



In de „Opmerkingen" bladz. 13 onderaan is gezegd, dat ng dikwijls de 

 plaats inneemt van het bezittelijk voornaamwoord, b. v. : 



metti belli ahoe arang breng de honden hun rijst. 



aoe ala ata woeang taang ik steel de menschen hun sirih pinang. 



Bij de volgende uitdrukkingen is het niet duidelijk hoe daarin de ng de 

 plaats zou innemen van het bezittelijk voornaamwoord 



aoe woeë wari eong ik heb geen familie. 



(Dikwijls hoort men daarvoor: aoe woeëng waring eong). 



adja pepping, fijn gestampte mais. 



wajer taóeng, putwater. 



