— 7 — 



huil niet = loppa dani 



koopt geen slechte tabak, loppa mala bakko gois 



neem gij niets mee, wat loppa mora (mala) kennaha aoen. 

 mij toebehoort. 



men mag morgen niet naar loeat ata loppa Ie (wawa enz) reggan ra 



den passar gaan. 



Hierbij wordt de persoon al of niet uitgedrukt, naar verkiezen? 



De grootere nadruk blijkt uit den toon, waarop men spreekt. 



Men hoort soms ook leöe daarbij : 



loppa toetoer leoë = spreek me daar niet van. 



Loppa = djangan heeft altijd een woord achter zich. 



Loar = djangan staat op zich zelf en moet verschillend weergegeven wor- 

 den, b. v. : 



iemand is aan het knoeien of staat op het punt iets te doen, wat men 

 niet graag heeft, dan kan men zeggeu : loar, laat af, schei uit, doe dat niet, enz. 



loppa goea soerat loar! knoei niet met dat boek, doe dat niet! 



loppa dani, huil dan toch niet, 



loar, moang tiarang! Mijnheer.laakt het, verbiedt het, heeft het niet graag. 



Tijden. 



Het werkwoord zelf heeft geene verschillende vormen voor de verschillende 

 tijden. 



Deze moeten blijken uit hulp woorden of uit omstandigheden, aan spreker en 

 toehoorder bekend, b. v. de vorm aoe üa kan beteekenen : ik zie, zag, heb- (had) 

 gezien, zal- (zou) zien, enz. 



Wil men met nadruk den tegenwoordigen lijd aanduiden, dan gebruikt men 

 woordjes als: etei, toma etei, enz. of men haalt een tegenwoordig feit of hande- 

 ling aan. 



Voor den verleden lijd heeft men de woordjes: baa, leöe, leöe baa, sawe en 

 sawe baa = soedah, afgedaan, afgeloopen, voorbij, enz. 



Deze woorden worden alleen gebruikt, als men met nadruk wil wijzen op 

 het voorbij, afgeloopen zijn der handeling. 



oa baa ik heb gegeten 



riwa baa hij heeft zijn schuld (reeds) betaald. 



Maar uitdrukkingen als: 



wie heeft gisteren die kraai ge- Hai passak merra kaan etei? 

 schoten ? 



wie heeft het huis van den radja Hai rawin moang ratoe leppong? 

 gebouwd? 



gisteren heb ik varkensvleesch met Merra aoe oa ara wawi. 

 rijst gegeten. 



