— 8 — 



De majoor Farquhar, Resident van Malakka, — die door den Gouverneur van 

 Poelau Pinang tot Britsch agent bij de vorsten van Borneo's Westkust en Sumatra's 

 Oostkust en van den archipel van Riouw benoemd was, met last om handelstractaten 

 met hen aan te gaan, welke de uitsluiting of bemoeielijking van den Britschen handel 

 ten gevolge van de weldra verwachte komst der Hollanders zouden voorkomen, 

 en om tevens een geschikt punt voor eene Britsche nederzetting in deze watereu 

 op te zoeken en in bezit te nemen, — kwam, vergezeld van een detachement troepen 

 en voorzien van volmachten en brieven voor de genoemde vorsten, juist aan, toen 

 de Nederlandsche expeditie op de reede was ten anker gekomen. 



Hoewel de Britsche agent nog gelegenheid vond den brief, voor den Sultan 

 van Pontianak bestemd, in diens handen te spelen, overtuigde hij zich echter spoedig, 

 dat hij te laat was gekomen en onverrichter zake zou moeten aftrekken, toen een 

 der ter beschikking van den Commissaris gestelde ambtenaren, de heer George 

 Muller, bij hem aan boord roeide om zich van het doel zijner komst te vergewissen. 

 De heer Muller vernam van hem, dat hij in last had met de vorsten van 

 Borneo's Westkust en van Riouw te onderhandelen en de Karimata-eilanden, zoo 

 mogelijk, te bezetten ; doch de vertoogen van onzen afgevaardigde en het gezicht 

 onzer vloot waren voldoende om hem te bewegen, niet alleen de onderhandelingen 

 met Pontianak te staken, maar ook van de onderneming op de Karimata- 

 eilanden af te zien, daar hij niet hoopen kon bij de 70 of 80 Orang-Laoet, die 

 de bevolking dezer groep uitmaakten, genoegzamen steun tegen onze overmacht te 

 vinden. De Heer Farquhar wendde daarop den steven naar Sumatra. 



Hiermede eindigde voorloopig deze poging der Engelschen om ons te dwars- 

 boomen, maar zij gaven daarom het plan niet op om op Borneo's Westkust voet 

 aan wal te krijgen. 



Tegen het einde van het jaar 1818 en in het begin van 1819 werden de 

 verdragen met de Vorsten van Sambas, Pontianak en Mampawa vernieuwd, waarbij 

 zij het oppergezag van Nederland erkenden. 



Het duurde tot 1822, eer wij weder met het zuidelijke gedeelte van 

 Borneo in aanraking kwamen. 



Deze aanraking bestond uit het zenden door den toenmaligen Commissaris 

 Tobias van een inlandsch gezantschap met Wan Hasan (een broeder van den 

 Sultan Osman van Pontianak) aan het hoofd, belast met de overbrenging van 

 brieven en geschenken aan den Sultan van Matan, Mobammad Djamaloe'd-dïn !) 

 en aan diens neef en zwager Soeria-ning-Rat, die den post van rijksbestuurder 

 in het Matansche rijk bekleedde en tevens het landschap Simpang als leen van 

 Matan, onder den titel van Panembahan, bestuurde. 



De Commissaris beoogde daarbij vooral de beteugeling der zeerooverij ; maar 

 ook de gunstige ligging der Karimata-eilanden was zijnen blik niet ontgaan en 

 hij wenschte een onderzoek voor te bereiden, in hoeverre deze eilanden vooreene 



1) Sedert 1790 (Vetk, I, yag. 359). 



