— 9 — 



vestiging zouden geschikt zijn. De voorslagen van den Commissaris werden door 

 genoemde vorsten allergunstigst ontvangen en, behalve het uitzicht op een spoedig 

 aan te gaan contiact, verwierf hij bij voorraad van hen de belofte, dat zij den 

 zeeroof, zooveel mogelijk, zouden tegengaan. Opvolgende gebeurtenissen hebben 

 echter geleerd, dat het hun of aan goeden wil óf aan liet vermogen haperde om 

 hunne belofte gestand te doen. 



Ten einde, op grond der reeds aangevaagen onderhandelingen, voorloopige 

 overeenkomsten met de vorsten van Simpang en Matan tot stand te brengen werd 

 in het laatst van 1822 de bovengenoemde heer G. Muller belast met eene zending 

 naar die rijken. 



Deze, dien wij hierboven reeds genoemd hebben als een der ambtena- 

 ren ter beschikking van den Commissaris voor de overname onzer bezittingen, 

 werd, na later Resident van Sambas te zijn geweest en in 1819 zijn ontslag uit 

 die betrekking verkregen te hebben, thans weder toegevoegd aan den Commissaris 

 Tobias onder den titel van Inspecteur der binnenlanden, als hoedanig hem de 

 bijzondere last was verstrekt om de binnenlanden van het eiland Borneo, zooveel 

 mogelijk, nader te leeren kennen, de bescherming der Nederlandsche Regeering 

 aan de verdrukte Dajaks aan te bieden, niet slechts met hunne Maleische overheer- 

 schers, maar ook afzonderlijk met hunne eigene hoofden te onderhandelen, de 

 beste wegen van vervoer op te sporen voor de handelsartikelen, welke reeds bekend 

 waren of het onderzoek der binnenlanden hem wellicht zoude leeren kennen, en 

 te dien einde het land en de voornaamste rivieren, zoo nauwkeurig mogelijk, op 

 te nemen. 



Twee omstandigheden vooral maakten de spoedige zending van een afge- 

 vaardigde naar Simpang en Matan gebiedend noodzakelijk : de intrigues van den 

 Britschen Gouverneur van Benkoelen, Sir Thomas Stamford Raffies, en eene nieuwe 

 daad van zeerooverij, waarin de vorsten dier staten betrokken waren, niettegen- 

 staande beloften, weinige maanden te voren aan den Commissaris gegeven. 



De komst der Nederlanders op Borneo's Westkust had, zooals wij gezien 

 hebben, de plannen der Engelschen, met name die van Raffies, verstoord. 

 Deze plannen van den Britschen Gouverneur van Benkoelen waren, nadat door 

 hem vergeefs getracht was Bandjermasin ons te ontfutselen, niet minder dan den 

 Hollanders te beletten verbindtenissen aan te gaan met de overige vorsten van Borneo 

 en met de naburige, nog niet aan hun gezag onderworpen eilanden en kusten, welke 

 tot uitsluiting van den Britschen handel zouden kunnen leiden. Raffies zag 

 volkomen goed in, welk eene uitmuntende stapelplaats eene vestiging op de 

 Karimata-eilanden aan den Britschen handel verschaffen zou. 



Echter zonder openlijke vijandschap te Pontianak of Sambas kon hij weldra 

 de Hollandsche Regeering aldaar niet meer dwarsboomen, terwijl de stichting van 

 Singapoera in 1819 de vestiging van een handelsdepot op de Karimata-eilanden 

 tot eene zaak van ondergeschikt belang maakte. 



