— 14 — 



nering aan de afkomst van den Commissaris-Generaal du Bus — den eenigzins zon- 

 derlingen naam van Nieuw-Brussel 1). 



Radja Akil aanvaarde zijne regeering onder den titel van Abd'oel Djalil 

 jang di Pertoean Sjah di Brussel. 



Door de verovering van Matan werd aan de zeerooverij wel een belangrijke 

 slag toegebracht, doch daarom hield zij nog niet geheel op. 



Het bleek bovendien weldra, dat het Gouvernement zich met de verheffing- 

 van Radja Akil vrij wel in een wespennest gestoken had. 



Sultan Djamaloe'd-din kwam zijne beloften niet na, doch zijn overlijden in 

 1829 ruimde gelukkig een der voornaamste hinderpalen voor de regeling der Ma- 

 tan sche zaken uit den weg. 



Van meer belang was de houding, welke Radja Akil na zijne verheffing aannam. 



Behalve dat hij van een wel geregelden staat niet het minste begrip had, 

 nam hij tegenover het Gouvernement eene houding aan, als zoude het wezen, alsof 

 niet het Gouvernement met zijne hulp het Matansche rijk gekastijd en den Sultan 

 Djamaloe'd-dïn onttroond had, waarna hem, Radja Akil, de troon geschonken werd 

 ter belooning zijner dienst aan het Gouvernement, doch alsof hij zelf zich een rijk 

 veroverd had met behulp van het Gouvernement; meer nog: hij nam zelfs den 

 toon aan van een vorst, wiens geslacht den troon sedert eeuwen bekleed had. 



Dit liep zelfs zóó hoog, dat de Resident Gronovius aan de Regeering moest 

 rapportee ren, geheel buiten staat te zijn om met Radja Akil over een met hem 

 te sluiten contract te onderhandelen. 



Tegenover de hoofden en de bevolking was zijne houding van dien aard, 

 dat hij hen van zich vervreemdde, waardoor deze een weerzin kregen tegen Radja 

 Akil en de erkenning van diens gezag mitsdien niet de geringste vordering maakte. 



Was te Simpang, in de plaats van den waarschijnlijk inmiddels gestorven 

 Panembahan Soeria Ning Rat, Pangeran Soema Inda (zoon van een halven broe- 

 ders van Panembahan Soeria Ning Rat en schoonbroeder van Sultan Djamaloe'd-din) 



1) Dat de naam Nieuw-Brussel „eenigzins zonderling" is, zijn wij geheel met Professor Veth eens; 

 minder juist is echter de daaropvolgende mededeeling: een naam „die zich dan ook nimmer recht in het gebruik 

 heeft kunnen handhaven en weldra door den ouden naam van Soekadana verdrongen werd". Immers de bevolking, 

 vooral die der binnenlanden, spreekt nog steeds van Brussel (uitgesproken als „BrósóT of meer verbasterd 

 .Breusseu >") wanneer het met name het Gouvernements etablissement te Soekadana bedoelt. De Chinees spreekt 



van „Woet— Loet-Soet". ( \^ |j| Jjjjj ( Schaank, de Kongsi's van Montrado, Tijdschrft Tnd. Taal-. 



Land- en Volkenkunde Deel XXXV, aflevering 5 en 6, pag. 512). Denaam „Nieuw-Brussel", welke later speciaal 

 aan de te Soekadana opgerichte versterking (batterij) gegeven werd en als zoodanig steeds met zwarte letters 

 op een wit bord aan den ingang van het fortje geprijkt heeft, kan gezegd worden officieel te zijn verdwenen 

 met het intrekken der militaire bezetting van Soekadana op het einde van 1891; maar eerst, wanneer de verplaat- 

 sing van den bestuurszetel van Soekadana naar Matan, waaromtrent mede in 1S91 door het Gouvernement in 

 beginsel reeds eene beslissing is genomen, haar beslag zal hebben gekregen, in welk geval het Gouvernements 

 etablissement te Soekadana zal ophouden te bestaan, zal wellicht de naam Brussel van lieverlede uit den mond 

 der bevolking verdwijnen. 



