— 15 — 



tot Panembahan verheven onder de opperhoogheid van Sultan Abd'oel Djalil (1829), 

 te Matan was (in datzelfde jaar) de Resident Gronovius, uit vrees voor algeheele 

 regeeringloosheid door Radja Akil's houding en den weerzin der bevolking tegen 

 hem, genoodzaakt een regent aan te stellen, mede onder het oppergezag van den 

 v Sultan van Nieuw Brussel. 



De persoon, die tot deze waardigheid met den titel van Panembahan Anom 

 Kësoema Nagara verheven werd, was Pangeran Adi Mangkoerat. 



Hij was een zoon van Pangeran Mangkoe-rat Soema Indra, die een hal- 

 Ne broeder was van Sultan Djamaloe'd-din. Eenmaal door zijnen vader, Sultan 

 Achmad (Mohammad) Kamaloe'd-din, tot troonsopvolger bestemd, heeft Pange- 

 ran Mangkoerat Soema Indra nimmer de aanspraken, daardoor verworven, laten 

 varen, ofschoon hij door het hem als erfelijk domein toegewezen Kendawangan 

 voor het verlies der kroon schadeloos was gesteld. En na zijn overlijden in 1817 

 beschouwde Pangeran Adi Mangkoerat, die gehuwd was met eene dochter van 

 Sultan Djamaloe'd-din (Oetin Tinia), zich als de erfgenaam van zijns vaders aan- 

 spraken. 



Als zoodanig heeft hij o. a. de behartiging zijner eigene belangen niet ver- 

 zuimd, toen hij in 1822 als afgezant van den Sultan van Matan naar Benkoelen 

 werd gezonden om met Rafïïes te onderhandelen. Door den invloed van Raffles 

 hoopte hij n. 1. te verwerven, dat hem de troonsopvolging in Matan werd toe- 

 gezegd. Hoewel hij met de belofte van ondersteuning naar Matan terugkeerde 

 en werkelijk kort daarop zich daar en te Simpang een Britsch agent vertoonde 

 om, nevens het af keerig maken der vorsten van het Nederlandsche gezag, ook de 

 belangen van den Pangeran te ondersteunen, sloeg de spoedige tusschenkomst der 

 Nederlanders zijne verwachtingen in duigen. Na den val van Sultan Djamaloe'd-din 

 trad hij echter weer op den voorgrond: wij hebben gezien met welk resultaat. 



Ofschoon hij in de jongste onlusten mede een rol had vervuld, had hij zich 

 in de laatste jaren meestal rustig gedragen, steeds den weg van minnelijke schik- 

 king aanbevolen en dadelijk na de verovering van Pëngadongan het gezag van 

 Radja Akil erkend. Bovendien was hij bij het volk bemind en had zijn oudere 

 broeder, de Pangeran Tjakra Nagara, uit eigen beweging van alle aanspraak op 

 de waardigheid van Panembahan afstand gedaan, daar hij voornemens was zich 

 in de erfgoederen van Kendawangan te vestigen — altemaal redenen, die de keuze 

 van den Resident Gronovius op Pangeran Adi Mangkoerat bepaalden. 



Hoewel de Resident aan den nieuwen Panembahan eene instructie ter hand 

 stelde, welke zijne verhouding tot den Sultan van Nieuw-Brussel regelde, bracht deze 

 aanstelling nog meer verwarring te weeg en had op een gegeven oogenblik (1830) 

 zelfs een bevelschrift van den Resident om den Panembahan van Matan tot erken- 

 ning en eerbiediging van Radja Akil's gezag aan te sporen en mitsdien aan diens 

 oproeping om te Brussel voor den Sultan te verschijnen gevolg te geven geene 

 uitwerking, daar de Panembahan beweerde niet onder de bevelen van den Sultan 



