— 18 — 



De civiele gezaghebber zoude een tractement van / 250. — genieten. 



Een detachement, sterk 1 sergeant, 2 korporaals en 16 man, zou te Soeka- 

 dana in een fortje, dat daartoe voor ƒ 1600 gebouwd zou worden, in garnizoen 

 worden gelegd. 



Ofschoon nu, na zoo langdurige twisten en onderhandelingen, de zaken van 

 Matan eenige meerdere vastheid hadden erlangd, bleek dit slechts op schrift zóó 

 te zijn : de feitelijke toestand zou dit, al dadelijk na de terugkomst van den 

 Sultan te Soekadana, anders uitwijzen. 



Van zijne terugkomst en van de komst van een nieuwen gezaghebber te 

 Soekadana gaf n. 1. de Sultan behoorlijk kennis aan den Panembahan, met ver- 

 zoek om naar Soekadana af te komen, doch in beide gevallen zonder eenig gevolg: 

 zelfs de uitnoodiging van den gezaghebber zelven beantwoorde de Panembahan 

 met eene weigering, onder voorwendsel van ziekte. 



Bovendien ontving de Sultan niets van de inkomsten van Matan, welke 

 hem bij het contract waren toegekend, 



Gewoon, naar het schijnt, om steeds in hoogste instantie recht te zoeken, 

 gaf de Sultan van een en ander in het begin van 1833 kennis aan den Raad 

 van Indië, Goldman, met bericht, dat hij zich te vergeefs met zijne klach- 

 ten tot den Resident ter Westkust had gewend, en met verzoek om thans de 

 krachtdadige hulp der Regeering te willen verleenen tot handhaving zijner rechten. 



Deze stukken werden den Resident van Borneo's Westkust gezonden om 

 bericht, doch eerst diens opvolger bewerkte in het begin van het volgende jaar 

 (Januari 1833) eene verzoening tusschen den Sultan en den Panembahan van Matan, 

 terwijl te Soekadana eene overeenkomst werd tot stand gebracht, waarbij de 

 Panembahan zich verbond om in goede verstandhouding met den Sultan te leven 

 en voor de richtige uitkeering der hem toegewezen inkomsten van Matan te zorgen. 



Doch ook dit oefende op het gedrag van den Panembahan niet den ge- 

 ringsten invloed uit en ging hij steeds voort den Sultan, zooveel mogelijk, te ontwijken. 



Te dien einde verwijderde hij zich zelfs naar de binnenlanden en liet alle 

 uitnoodigingen van den Sultan om naar Soekadana af te komen eenvoudig on- 

 beantwoord. 



Geen wonder, dat de Sultan in een gesprek voor Kwala Këtapang met den 

 naar Java terugkeerenden Regeerings Commissaris, Francis, (Mei 1833) weder de 

 oude klachten tegen den Panembahan van Matan te berde bracht. 



De Commissaris raadde den Sultan om nog eene laatste, minzame poging 

 tot herstel der goede verstandhouding te beproeven en, zoo die vruchteloos mocht 

 blijven, den Panembahan te doen aanzeggen, dat hij, Sultan, zijne verwijdering 

 als opzettelijke verlating van zijnen post te Kajoeng zou aanmerken en zich ge- 

 noodzaakt zou zien om van zijn wettig gezag gebruik te maken ten einde rust 

 en orde in zijn rijk te verzekeren. 



Na het vertrek van den Commissaris wendde de Sultan zich tot den Resi- 



