-- 19 — 



dent met het bericht, dat de Panembahan van Matan voortging met hem alle ge- 

 hoorzaamheid te weigeren, en met verzoek om nadere bevelen hoe te handelen. 

 De Resident begaf zich onmiddelijk naar Soekadana om te zien, wat zijne 

 persoonlyke tusschenkomst kon uitwerken. 



Zijne reis hield bovendien verband met intusschen voor de Wester-afdee- 

 ling van Borneo getroffen, organieke regelingen, waarbij o. m. de militaire bezet- 

 ting ter Westkust zeer zou worden verminderd en mitsdien ook de sinds 1831 

 te Soekadana opgerichte, militaire post zou komen te vervallen. 



Aan den Sultan, dien de Resident te Këtapang ontmoette (20 Juni 1833; 

 de Panembahan bleef nog steeds afwezig), gaf ZHEdGestrenge kennis van boven- 

 bedoelde Regeeriugs-beschikkiug, waarbij de Resident tevens de hoop uitsprak te 

 mogen rekenen op des Sultans medewerking tot beperking der uitgaven voor het 

 Gouvernement, voor zoover die met de handhaving eener goede politie bestaanbaar 

 was, — iets, dat niet meer dan billijk geacht kon worden na de opofferingen, welke het 

 Gouvernement zich sinds vijf jaren voor den Sultan en zijn rijk had laten wel- 

 gevallen: waar derhalve de intrekking van den militairen post gepaard zoude 

 gaan met de plaatsing van een posthouder (op een tractement van / 150. — 

 's maauds) en van eenige (vijf) „goed gewapende en gekleede" oppassers te Soekadana, 

 kon dit slechts geschieden, indien de Sultan de middelen daartoe uit de rijksinkom- 

 Bten kon aanwijzen. Deu Sultan werd daarom o. a. voorgesteld eenige pachten 

 (opium, lombard en hazard) in te voeren. 



Dit nu was voor den Sultan een geschikt middel om zijn stokpaardje, voort- 

 durende oneenigheid met deu Panembahan van Matan, te berijden ; de Sultan gaf' 

 te kennen, dat hij van de hulpmiddelen des rijks niets afwist en dat dit alleen te 

 wijten was aan het wederspannig gedrag van den Panembahan, die hem daartoe 

 niet in de gelegenheid had gesteld. Hij verzocht dus de aaugelegenheid betref- 

 fende den post Soekadana eenige maanden te laten rusten en trachtte aan den 

 Resident de noodzakelijkheid te betoogen van eene verandering in het bestuur 

 van Matan. 



Vruchteloos werd door tusschenkomst van den vorst van Koeboe en den 

 Pangeran Laksamana van Pontianak. die den Resident vergezelden, onderhan- 

 deld met den Panembahan van Matan, — die inmiddels was afgekomen, doch 

 zich niet vertoonde, — om hem tot het vragen van verschoouing aan den Sultan 

 te bewegen. 



De Panembahan weigerde kortaf — anders als bij wijze van bloote plicht- 

 pleging en dit nog alleen, indien de Resident zulks uitdrukkelijk verlangde, — 

 verschooning aan den Sultau te vragen, daar de haat, dien hij dezen toedroeg, 

 hem niet veroorloofde zulks van goeder harte te doen ; meer nog : hij zou des 

 Sultans gezag nimmer erkennen eu dus ook na het vertrek vau den Resident 

 niet anders omtrent den Sultan handelen, dan hij tot dusverre gedaan bad. 

 , En, ofschoon hij wel verschooning vroeg aan het Gouvernement voor alles, 



