— 26 — 



daden te zijn'', en dat zijn oudste zoon en bestemde opvolger, Tongkoe Besar 

 Anom. na hem tot commandant der expeditie zou worden aangesteld. 



De Adsistent-resident zond dezen brief den ll en November met eene bege- 

 leidende missive naar Batavia, waarin hij als zijne meening te kennen gaf, dat de 

 verbanning der beide Matansche vorsten niets baten zoude om den Sultan het on- 

 gestoord bezit van Matan te verzekeren, dewijl hunne achterblijvende betrekkingen 

 ongetwijfeld hun voetspoor zouden blijven volgen; hij bleef dus het herstel van 

 Panembahan Anom Kesoema Negara, in verband met de aanstelling van een civie- 

 len gezaghebber te Kajoeng, als den besten maatregel beschouwen. Die gezag- 

 hebber zoude alsdan noodwendig door een militair detachement moeten ondersteund 

 worden, terwijl tevens de Adsistent-resident een zoutverkooppakhuis te Kajoeng 

 wilde vestigen om daar aan de Dajaks hét zout, dat zij thans van de Matansche 

 kooplieden ontvingen, tegen een matigen prijs te leveren. De Dajaks van Matan, 

 die hij op twee a drie duizend huisgezinnen begrootte, wenschte hij onder het 

 onmiddelijke gezag van het Gouvernement te brengen : den waarborg, dien zij daarin 

 tegen verdrukking zouden vinden, zouden zij gaarne met de jaarlijksche betaling 

 van / 5. — per lawang vergelden. Voor 't overige zouden de kosten van het 

 etablissement door de heffing van haven- en ankerage-gelden, van een consumptie- 

 recht op den tabak, het invoeren der verpachtingen van opiumverkoop, lombard- 

 huizen en dobbeltafels gemakkelijk gedekt worden. De raming der inkomsten van 

 Matan door den Sultan beschouwde echter de Adsistent-resident als zeer overdreven. 

 Het voorstel tot vrijverklaring der haven van Soekadana meende hij te mogen 

 ondersteunen, daar die plaats door de nieuwe handelsbepalingen zoo zeer geleden 

 had, dat de ankerage-gelden er nauwelijks /'150. — 's jaars opleverden. Het verval 

 dier negri, gevoegd bij het gemis der Matansche inkomsten, had den Sultan 

 tot zoo diepe armoede gebracht, dat niet de minste kans bestond op de terug- 

 betaling van het voorschot van /' 30.000, hem in 1831 verleend, zoomin als op 

 die van het nieuwe, thans gevraagde, zoo het Gouvernement daartoe besluiten 

 mocht. Ten slotte meende hij, dat werkelijk de Sultan, zoo hij tot bevelhebber 

 der kruisprauwen benoemd werd, nog belangrijke diensten aan het gouvernement 

 zou kunnen bewijzen. 



Kort na de verzending van deze brieven werden door de Matansche vorsten 

 /' 2000 ten behoeve van den Sultan van Soekadana te Pontianak gedeponeerd, 

 doch in den stand der zaken bracht dit weinig verandering. De Sultan werd 

 ongeduldig, omdat de beschikking op zijne voorstellen achterbleef, en gaf den Adsistent- 

 resident te kennen, dat hij voornemens was zich in Februari des volgenden jaars 

 naar Batavia te begeven, indien vóór dien tijd geene beslissing ontvangen werd. 

 Het gelukte den Adsistent-resident hem van dit voornemen af te brengen, maar voor 

 het overige slaagde hij zoo slecht in de hem opgedragen onderhandelingen, dat 

 hij den ÏO™ Juli en den 28en October 1836 zich in klachten over zijne mislukte 

 pogingen bij de Regeering lucht gaf. Hij verklaarde, dat het hem onmogelijk was 



