— 28 — 



gewezen Panembahan van Mattani ' hem .,uiet als civielen gezaghebber van het 

 rijk Soekadana erkent en het rijk Mattani als onafhankelijk van Brussel beschouwt, 

 ziende hij zich, bijaldien de Mattanische vorsten die onverschilligheid jegens hem. 

 die ook van de zijde van den Pangeran Tjakra genoegzaam is gebleken, blijven 

 aan den dag leggen, genoodzaakt, ter voorkoming van verdere onaangenaamheden, 

 zijne correspondentie met dezelven af te breken" ! 



Ook de Sultan bleef met zijne klachten niet achter. In December 1830 

 wendde hij zich tot het bestuur ter bekoming der door den gewezen Panembahan 

 van Matan jaarlijks uit te keeren som van ƒ 2000. — voor het jaar 1835. Sedert 

 geruiuien tijd van alle inkomsten, behalve zijn aandeel in de zeer onbeduidende 

 haven- en ankeragegelden. verstoken, verkeerde de Sultan met zijne geheele familie 

 in een „allerarmoedigsten staat", van welken de gezaghebber. ..maar al te vaak ge- 

 tuige moest zijn'". Zoo kon hij op het bericht van een te verwachten aanval van 

 zeeroovers slechts vier bidars doen uitvaren ter bewaking der plaats (Missive 

 gezaghebber dd. 31 December 1836 No. 103). 



De Adsistent-resident erkende, dat de toestand van den Sultan „netelig" 

 was iMissive dd. 18 Januari 1837 Xo. 16). 



Dat bij zulk een toestand een aantal rijksgrooten en hunne volgelingen 

 schoon spel hadden om de inheemsche bevolking uit te zuigen 1 ), is begrijpelijk: 

 armoede en gebrek zag men nooit in die mate onder eenig volk. 



Eene der eerste werkzaamheden van den Commissaris de Linge was dan 

 ook de regeling der zaken van de zuidelijke afdeeliug. De resultaten daarvan 

 zijn neergelegd in het contract dd. 24 April 1837, te Mariannas-oord gesloten met 

 den Sultan van Soekadana, dat in substantie de scheiding uitsprak van het 

 Matansche rijk van Soekadana, hetgeen voortaan alleen zoude bestaan uit de land- 

 schappen Simpang en het oude Soekadana (Brussel). Dit contract is van zooveel 

 belang, dat wij hier zijnen inhoud laten volgen: 



De Commissaris van het Xederlandsch Indische Gouvernement. J. B. de 

 Linge, Z. H. den Sultan van Brussel, Abdul Djalil Sjah, te Mariannas-oord (Pontianak • 

 ontmoet hebbende op de voorgenomen reis van Z. H. naar Batavia en Z. H. wei- 

 meld het voorstel gedaan hebbende om over de aangelegenheden der landen 

 Matan, Simpang en Brussel (Soekadana ). bij contract van den 5 eE Maart 1831 door 

 het Xederlandsch Indische Gouvernement aan Z. H. derf Sultan Abdul Djalil Sjah 

 in leen afgestaan, in conferentie te treden, heeft de Sultan daarin met gretigheid 

 toegestemd en hebben de onderhandelingen over de hangende punten, die landen 

 betreffende, een dadelijken aanvang genomen: en Z. H. aan den Gouvernement* 

 Commissaris op nieuw ontvouwd hebbende alle de bezwaren en klachten, welke 

 Z. H. heeft tegen den Panembahan. Anoem Koesoema Xagara. in wiens handen 



1) Memorie van deu Luitenant-Kolonel.. W. E. Kroesen, dd. 7 Januari 1858 in ...Bijdragen tot de ge- 

 schiedenis van Borneo's Westerafdeeling" van E. B. Kielstra, Ind. Gids, 12e Jaargang.. II pag. 2199. 



