-65- 



belangrijke bijdrage in de door den Panembahan benoodigde levensmiddelen, maai- 

 de opbrengst geschiedt, als ingewortelde hadat, geheel uit vrijen wil, zoodat het 

 onbillijk zoude zijn tegen dit gebruik, op grond van het contract, te velde te trek- 

 ken. Aan knevelarij valt niet te denken : zoodra trouwens eenige zweem hiervan 

 bestond, dan — hiervan is de Panembahan zich in de eerste plaats bewust — 

 zoude de bevolking eenvoudig verloopen en zich elders vestigen, waar wel belasting 

 opgebracht moet worden, maar aan een „radja atjal". 



Het geheele hebben en houden van den Panembahan is thans het politieke 

 contract, waaraan hij zich dan ook stipt houdt, om niet te spreken van „zich 

 vastklampt". 



Wat de këbaroean aangaat, de bevolking kan er eenvoudig niet buiten. 



Eene eigenaardige positie bekleedt het hoofd der Karimata-eilanden !). Hij 

 wordt benoemd en bezoldigd door het Gouvernement 2 ) en voert, daar de Karimata- 

 archipel tot het rijk Soekadana behoort, gezag over een deel van dat rijk, hetgeen 

 volgens art. 3 van het vigeerend contract aan den Panembahan in leen is afgestaau . 



Aan den eenen kant dus onderdaan van het Gouvernement krachtens 

 benoeming der Regeering op eene door Haar toegekende bezoldiging en onder 

 Hare hevelen bestuur voerende, — mitsdien geheel onafhankelijk van den Panem- 

 bahan, — is dat hoofd aan den anderen kant verplicht eerbied te bewijzen aan den 

 Panembahan als leenheer. Ook volgt hieruit, dat het hoofd alleen justiciabel is 

 aan het Gouvernement en geenszins aan den vorst of diens rechtbank :? ). 



De tegenwoordige verhouding wordt nog eenigzins gecompliceerder, door 

 dat het hoofd der Karimata-eilanden, Tongkoe Panglima Abd'oel Djalil, een oom 

 is van den Panembahan ; en het klinkt wel vreemd den grijzen leenheer over den 

 veel jongeren leenman te hooren spreken als van „saja poenja bapa*" (verkorting 

 van bapa* moeda = oom). 



Tongkoe Panglima Abd'oel Djalil is een flink hoofd. Van moederszijde 

 een kleinzoon van den bekenden Batin Galang Setia Radja, die zijn leven liet ter 

 bescherming der Nederlandsche vlag, en van vaderszijde neef van den „majoor" 

 Radja Akil, is Tongkoe Panglima een trouw onderdaan van het Gouvernement 4 ). 



Den gouden stokkenknop, voorzien van 's Rijks wapen, dien zijn vader, 

 Tongkoe Djafar, van het Gouvernement gekregen heeft als belooning voor zijne 

 trouwe diensten, draagt Tongkoe Panglima met eerbied. 



1) Ten onrechte spreekt art. 9 vau het vigeerend contract van ..hoofd over liet eiland Groot Karimata". 



2) ƒ 50. — 's maands. 



3) Missive Gouvernements Secretaris dd. 21 Juni 1885 no. 972. 



4) Van zijn vader. Tongkoe Djafar, die in 1863 eervol ontslagen werd, onder toekenning van een 

 onderstand van ƒ25. — 's maands en zulks wegens de door hem sedert 30 jaren aan den Lande bewezen 

 langdurige en trouwe diensten (G. B. dd. 22 Maart 1863 no. 3), werd in 1858 getuigd: ..het is wenschelqk 

 als hoofd der Karimata-eilanden Tongkoe Djafar te behouden; zoolang hij over de eilanden gesteld ia, zil 

 zich daar niet licht kwaad volk vestigen" (Tnd. Gids als voren pag. 2201 ). 



Veih. Bat. Gen., deel L. ■"». 



