— 71 — 



evenals te Soekadana, met dit essentieel verschil nochtans, dat de Panerabahan 

 van Siuipang het recht heeft van belastingheffing 1). 



Van dit recht wordt echter maar al te vaak door het Simpangsch vorsten- 

 bestuur (waarbij in hoofdzaak ook te letten valt op de leden daarvan) misbruik 

 gemaakt; conflicten tusschen de belasting opbrengende bevolking en den vorst 

 zijn niet zeldzaam. 



Verhuizingen der Dajaksche bevolking, die, in afwachting, dat haar van 

 wege het Europeesch bestuur recht zal wedervaren, vooral naar het naburige 

 Meliouw trekt, zijn daarvan de gevolgen. 



En, zoo het al mogelijk is, dat het Europeesch bestuur in dezen vorst en 

 volk tot eene schikking weet te brengen, zekerheid is er niet, dat de schikking 

 zal worden geëerbiedigd, als de besturende ambtenaar vertrokken is : van daar, dat 

 de Dajak's zulk eene regeling dikwijls niet afwachten, en — schoon niet dan noode 

 — hunne oude woonplaatsen, waar de graven hunner voorouders zijn, ruilen tegen een 

 nieuw, rustiger oord. 



Dat de Dajaksche bevolking zeer gehecht is aan hare oude woonplaatsen, 

 is bekend ; in het Simpangsche blijkt het uit het verzoek van eenige naar Matan 

 (Laoer) verhuisde Sëmandang- Dajak's om terug te keeren — wel te verstaan, 

 onder het noodige voorbehoud, n. 1. dat zij in lasten en verplichtingen zullen wor- 

 den gelijk gesteld met de Koealan-Ilir-(Kajoe Boenga) Dajak's. 



Voor deze Dajak's is niet dan na jarenlangen strijd, waarin zij steeds 

 verzochten rechtstreeksche Gouvernements onderdanen te mogen worden, welk 



vriendschap met elkander, d. w. z, vóór den besturenden ambtenaar zijn zij tegenover elkaar de hoffelijkheid 

 in persoon. Den Pauenibaban van Simpang, op Soekadana komende, zal het dan ook niet in de gedachte 

 komen een bezoek bij zijnen collega van Soekadana af te leggen, waarom Soekadana ook nalaat dergelijke 

 beleefdheden ten opzichte van Simpaug te bewijzen. Wij behoeven nauwelijks op te merken, dat het ,Pa- 

 longan-gebergte" het struikelblok is voor eene toenadering der beide vorsten. 



Matan houdt zich in dit opzicht buiten alle quaesties. Het leeft in (niet oogeuschijnlijke) vriendschap 

 met Soekadana. Eene aanraking tusschen de vorsten van Matan en Simpang hebben wij gedurende ons aan- 

 wezen te Soekadana niet bijgewoond, doch, voor zoover wij konden nagaan, bestaat er geen vijandschap 

 tusschen die twee vurstenbesturen. 



1) Eene opgave van de belastingen, die door het inlandsen zelfbestuur van Simpang geheven mogen 

 worden, treft men aan als bijlage van het vigcerend politiek contract, hierachter onder bijlage III opgenomen. 

 Wij hebben tegen die opgave, dat zij veel te uitvoerig is. Er wordt u. 1. in beschouwingen ge- 

 treden omtrent den aard der belastingen, — beschouwingen, welke later hare plaats zouden gevonden hebben in 

 eene korte nota, — terwijl des ondanks nog ruimte overblijft voor vexaticn. Zoo wordt de oepëti wel gesteld op 

 20 gantang rijst, doch de hoegrootheid van de gantang niet omschreven, Verder staat het der bevolking 

 vrij, bij misgewas, de belasting te betalen in geld of in boschproducten ; tegen het eerste hebben wij geen 

 bezwaar, omdat de gantang rijst op 10 centen gesteld is; nopens de betaling in boschproducten, „wier waarde 

 gelijk moet staan aan die der te betalen rijst", valt op te merken, dat de prijzen der boschproducten zeer af- 

 wisselend kunnen zijn' 



Zoo ook wordt er geene melding gemaakt van een zeer belangrijken vorm van belasting, u. 1. de. 

 heerendiensten, waarop het inlandsch bestuur recht heeft, als pëbëlah (transport-diensten bij reizen van deu 

 vorst of grootwaardigheidsbekleeders) en këmit-(waeht-)diensten. 

 En zóó is er meer! 



