M A T A N. 



Het rijk Matan ; ook wel Kajoeng geheeten, is èu van wege zijne uitgestrektheid 

 èn om de betrekkelijke welvaart, welke er heerscht, verreweg liet belangrijkste 

 deel van de afdeeling Soekadana. 



Het is ongeveer 450 □ geografische mijlen groot 1 ); de bevolking bedraagt 

 ± 30.000 zielen 2). 



Drie belangrijke rivieren doorsnijden dit landschap: de Pawan, de Kenda- 

 wangan en de Djelai, waarvan de eerstgenoemde met eene stroomlengte van + 42 

 geografische mijlen 3 ) de grootste is. 



Om eenig overzicht van den tegenwoordigen toestand van dit uitgestrekte 

 gebied te krijgen doen wij het best eerst kennis te maken met den tegenwoordigen 

 Panembahan van Matan, Hadji Mohammad Sabran, en zijne familieleden, om 

 daarna in gedachten een paar flinke tournée's door het landschap te maken. 



Wij begeven ons daartoe per gouvernements stoomer, die voor deze reis door 

 het hoofd van gewestelijk bestuur ter beschikking van den controleur der afdeeling 

 is gesteld, van Soekadana op weg naar Ketapang. 



De uitgestrekte kampong Ketapang, in het Oostelijkste gedeelte waarvan 

 (Mëlia Kerta) de zetel van den Panembahan van Matan zich bevindt, is gelegen aan 

 de zuidelijkste van de twee takken, waarin zich de Pa wan, alvorens in zee uit te 

 monden, splitst. 



De Noordelijkste en grootste dezer armen heet Kandang Karbau, de andere 

 Ketapang. 



Even beneden het deel Sampit van de kampong Ketapang begint de Keta- 

 pang këtjil, die na eenige Noordwaartsche kronkelingen zich een weinig stroom- 

 afwaarts weder met de Ketapang vereenigt 4). 



Wij komen na een 7 uur stoomens voor de monding der Ketapang ten 



1) Nageuoeg 3/4 van Nederland, of gelijk aan de Oostelijke uitwas van Java (Bezoeki, Probolinggo 

 en Pasoeroean) -+- de residentie Soerabaja. 



2) Derhalve nog minder dan het tiende gedeelte van de minst bevolkte residentie van Java (Krawang). 



3) Slechts een weinig minder clan het vierde gedeelte van de lengte van den Rijn. 



4) Terloops wordt hier aangeteekend, dat men op de delta, door dé Kandang Karbau en de Ketapang 

 gevormd, Poelau Kandang Karbau geheeten, een kleinen karbauwen-stapel vindt, aan den Panembahan van 

 Matan toebehoorende. Niet onmogelijk is, dat aan het aanwezen dier karbauwen de naam „Kandang Karbau" 

 voor de Noordelijkste uitwatering der Pawan en voor de delta zijn onstaan te danken heeft. 



In Veth I, pag. 146 leest men, dat de Noordelijke tak „de Karbouw of Buffel wordt genoemd naarde 

 zonderlinge gedaante eener aldaar zich vormende landtong". Wij laten de juistheid hiervan in het midden eu 

 merken alleen op, dat wij dien Noordelijken tak nimmer „Soengai Karbau", doch steeds „Soengai Kandang Karbau" 

 hebben hooveu noemen. 



