^ 77 — 



anker. Ware het springtij geweest, dan had de gouvernements stoomer, welke niet 

 dieper gaat dan 6 voet, de Kandang Karbau kunnen binnenstoomen l ). 



De Panembahan, die van onze komst onderricht is, heeft een bidar aan de 

 monding gestationneerd, welke, getooid met de Nederlandsche vlag, weldra naar 

 het schip roeit. 



In deze bidar bevinden zich, zoo niet een of meer Pangeran's, dan zeker 

 de Poenggawa, die de functien van Datoek bandar (havenmeester) vervult, meestal 

 vergezeld door den zoogenaamden Kapitan Melajoe. 



Zij heeten ons welkom en stellen namens den Panembahan de bidar voor 

 het debarquement ter onzer dispositie. 



Met een der sloepen van het gouvernements stoomschip zouden wij den 

 wal wel bereiken, doch tot de kampong Këtapang, met name, wanneer de eb is 

 ingetreden, niet dan met de grootste moeite opvaren kunnen. 



Met de bidar doen wij er ongeveer drie uur over en komen dan, na de 

 kampong Këtapang voor een groot deel gepasseerd te zijn en daarbij te hebben 

 opgemerkt, dat hier vrij wat welvaart heerscht, getuige o. a. de talrijke vaar- 

 tuigen, zoowel voor zee- als riviervaart, die wij alom aantreffen %), aan den steiger 

 voor de woning van den Panembahan, waarnaast aan een vlaggemast de Neder- 

 landsche driekleur wappert 3 ). 



Na de landingsplaats gepasseerd te hebben, die hier vrij wat beter is dan 

 te Simpang, daar zij geheel uit ijzerhout gemaakt is, loopen wij onder den gelen 

 staatsie-pajoeng nog een 70 M. verder en komen dan in de ruime balai van 's 

 vorsten woning, waar wij door hem zelven worden verwelkomd. 



Na de gebruikelijke plichtplegingen worden wij tot zitten genoodigd om 

 de ronde, marmeren tafel in het midden der balai, wordt ons een sigaar en daarna een 

 kop (met blikmelk en suiker maar al te zeer gesuikerde) thee gepresenteerd en 

 maken wij van deze oogenblikken gebruik om onze omgeving op te nemen. 



1) Tot dit doel is in den laatsten tijd de geul in de bank voor deze rivier van wege het Matansche 

 bestuur afgebakend. Daar de zandigc geul zich. echter niet de moesons verlegt, verdient het overweging om, 

 wil een gouvernements stoomer de Kandang Karbau binnenstoomen, vooraf in overleg te treden met den 

 Panembahan van Matan, omdat het niet onmogelijk is, dat de geul zich verlegd heeft, waardoor nieuwe af- 

 bakening noodzakelijk wordt. Overigens is uit dagelijksche waarnemingen van den waterstand te Soekadana 

 vooruit te bepalen, op welken datum en op welk uur ongeveer men de Kandang Karbau kan binnenloopen. 



Van de Kandang Karbau wordt per gouvernements stoomer de kampong Këtapang in vier uur bereikt. 



2) Eeeds in de meer aangehaalde memorie van den Luitenant-Kolonel W. E. Kroesen dd. 7 Januari 

 1858, toen Kajoeng nog de standplaats van het vorst enbestuur was, werd aangeteekend, dat: „de handelplaats 

 «Këtapang de bronnen bezit om eenmaal als een der levendigste te worden aangemerkt", (Ind. Gids als voren 

 pag. 2198). 



3) Het is niet onvermeldenswaardig, dat alle vorsten en grooten in de Zuidelijke afdeeling de Neder- 

 landsche vlag voeren, terwijl elders ter Westerafdeeling van Borneo immer de gele vlag door de vorsten gehc- 

 schen wordt. 



Alleen bij reizen te water voeren de eerstgenoemden eene inlandsche vlag (voor de vorsten geel, voor de 

 rijksgrooten geel met verschillend gekleurde randen, voor de overige hoofden nog andere soorten) aan den 

 voormast en de Nederlandsche vlag aan de gaffel of aan het roer. 



