— 83 — 



Als iemand, die zich voorshands buiten de twisten houdt, kan aange- 

 merkt worden Oeti Djakaria, de tegenwoordige Pangeran Kësoema Djaja Matan, 

 minder, omdat hij oordeel mist en ook niet van wege indolentie, als wel om zijne 

 geaardheid en zijn nog kort optreden als mantri (Juni 1893). 



Hij is, zooals wij reeds gezien hebben, de oudste zoon van 's vorsten stief- 

 broeder, Pangeran Moeda Hadji Achmad Hazran, een man, die, in 1859 ') tot 

 mantri van het Matansehe rijk verheven, zich in de laatste jaren aan alle 

 wereldsche zaken onttrokken heeft en in zijn verblijf te Toembang Titi (boven- 

 loop Soengai Pësagoean) zich hoofdzakelijk aan godsdienstzaken gelegen laat liggen, 

 waarbij hij met zijne rechtzinnige opvatting niet de meer liberale begrippen van 

 den Panembahan toegedaan is. 



Het spreekt van zelf, dat Pangeran Moeda zijne kinderen 2) opgevoed 

 heeft in de leer, welke hij belijdt, en onmiskenbaar draagt dan ook Oeti Djakaria 

 daarvan de sporen. Hij is kalm, bedaard, bescheiden, eerlijk en consciëntieus, 

 doch ten gevolge van zijne afzondering in Pësagoean eenigzins onhandig, een 

 gebrek, dat gaandeweg wel zal verdwijnen door zijn verblijf te Melia Kerta. 



Andere partijen, niet zoozeer aan het hof, maar bij de hoofden en 

 bevolking en waarover wij nader zullen handelen, zijn de talrijke afstamme- 

 lingen van Pangeran Tjakra (jang toewa) en als zoodanig apanage houders in 

 Kendawangan. 



Het apanage-stelsel heeft in Matan dikwijls aanleiding gegeven tot quaestien 

 en het is niet altoos mogelijk deze naar den zin van elk der belanghebbenden 

 te beslissen; er blijven steeds een of meer ontevredene over. 



Verder moet steeds een waakzaam oog gehouden worden op de afstamme- 

 lingen in de rechte lijn van Sultan Djamaloe'dïn (van welke de Goesti's Moeslimin 



* 



en Mohammad Tazin, tevens neven van den regeerenden Panembahan, als de hoofden 

 in Matan aangemerkt kunnen worden, afgezien van de vertakkingen in het Sim- 

 pangsche), omdat bij een (klein) deel der bevolking (met naine de z.g. orang Maja*) 

 steeds de traditie van den onttroonden Sultan voortleeft en de mogelijkheid niet 

 geheel buitengesloten is, dat de oude Sultansfamilie, die tradities oprakelende, een 

 opstand zoude verwekken tegen het door het Gouvernement ingestelde gezag. 



Na deze eerste, algemeene kennismaking met het Matansehe hof zullen wij, 

 alvorens ons op tournee te begeven, ons rekenschap geven van de inkomsten der 

 talrijke leden van de vors^enfamilie, welke inkomsten hun door den vorst, in 

 overleg met het Europeesch bestuur, zijn toegewezen in den vorm van apanages. 

 De apauagehonders zijn in de hun toegewezen streken tevens bestunrshoofden en 

 met zekere politiemacht belast. 



1) G. B. dd. 25 April 1859, no. 37. 



2) Pangeran Moeda heeft vijf vrouwen gehad en leeft nu met de zesde. Hij heeft 10 kinderen, o. w. 

 4 zoons, t. w. Oeti Djakaria, Oeti Ablul Moekti, OetiAcliraal Rais en Oeti Oninan, van welke de laatgti?eni.emlc 

 ±, 12 jaar oud is. Van zijne dochters zijn de drie oudste gehuwd met Daeng Amin, 0.jti Aledinah en Oeti Abdullatip. 



