— 84 — 



Het algemeen toezicht over deze apanages berust bij den vorst en den 

 Raad van mantri's. 



De vorst heeft voor zich zelf natuurlijk ook een apanage. 



Die apanages zijn : 



1° Toelak, toegewezen aan den zeker 80jarigen Datoe* Kaja Laksaroana, 

 voorzeker het oudste hootd van Matan, ofschoon geen lid van 's Panembahans familie ; 



2° Béa s van den Panembahan, die zich in het beheer meestal door zijnen 

 oudsten zoon, Pangeran Bandahara, laat vertegenwoordigen; 



3° Tajap van Pangeran Laksamana Kësoema Nagara, tweeden (ouwettigen) 

 zoon van den Panembahan; 



4° Kajoeng van den zoogenaamden Pangeran Sjarief Abdoel Rachman, 

 zwager van Goesti Hidajat; 



5° Geroenggang van Pangeran Adipati Anom, schoonzoon van den Panem- 

 bahan en jongeren broeder van Goesti Hidajat; 



6° Pêsagoean, hoofdzakelijk van den Panembahan en voor een zeer klein 

 deel van 's Panembahans stiefbroeder, Pangeran Moeda: 



7° Kendawangan, verdeeld onder de afstammelingen van Pangeran Tjakra ; 



8° Djelai van Goesti Hidajat en zijne familieleden, voor zoover deze niet 

 in het bezit van een ander apanage zijn (zie sub 4 en 5). 



Van de den Panembahan niet toebehoorende apanages brengt hem alleen 

 Kendawangan een vastgestelde cijns op, terwijl voorts alle inkomsten van vogel- 

 nestjes ten zijnen bate komen. 



Wij varen thans per bidar en vergezeld van een Pangeran en den Kapitan 

 Melajoe de Pawan op. 



Aanvankelijk, bij het afsteken van de landingsplaats, wordt er geroeid, 

 doch, wanneer wij aan ons volk genoegzame vrijheid laten, dan gaan zij, vooral bij 

 hoogen waterstand x ), over tot boomen, omdat anders het vaartuig niet snel ge- 

 noeg vordert en bovendien het gezamelijke roeien meer afmat dan het afwisselen- 

 de boomen. 



Na een goede twee uur roeiens passeeren wij het punt, waar de Pawan 

 zich, alvorens uit te monden in zee, in de twee bekende takken, Kandang Karbau 

 en Ketapang, splitst. Dit punt (Kapala Poelan) zou, bijaldien de verplaatsing van 

 den bestuurszetel van Soekadana naar Matan haar beslag' krijgt, het aangewezene 

 zijn voor een emplacement, ware het niet, dat de drassige bodem hiertegen een be- 

 letsel vormde. In de aangrenzende kampong, Negri Baharoe, waar het terrein 

 hoog is, is alle beschikbare grond door de bevolking in gebruik genomen en, 

 daar ook te Ketapang zelf geene ruimte meer is voor een emplacement zonder 



1) ..Pasang oelofi" (= vloed vaa bovenstrooms) ter onderscheiding van ,pasang laoet" = zeevloed. 



