— 93 — 



te voegen; het zwart door toevoeging van roet. Van deze kegeltjes ter hoogte 

 van circa 1 decimeter worden van elke kleur twee op elk der antjak's gelegd, 

 de toebereide kippen en bovengenoemde twee eieren, zooveel mogelijk, gelijkmatig 

 daarover verdeeld en verder daaraan toegevoegd drie sirihpruimen, vijf inlandsche 

 cigaretten, een stukje gloeiende kool voor elke antjak, welke vervolgens aan de 

 vier hoeken met het te voren opgevangen bloed der twee kippetjes bestreken, 

 worden. De vijf antjak's, zoo gereed gemaakt, worden een poos boven brandende 

 wierook gehouden, drie er van buitenshuis ten offer en twee aan weerszijden van 

 den këlir (het tooneelscherm) gehangen. 



De vertooning geschiedt ongeveer als die bij het Javaansche wajaugspel, 

 met dit onderscheid, dat de këlir schuins gespannen wordt, n.1. met het boven- 

 einde hellende naar den kant van de toeschouwers, de bléntjong (lamp ter ver- 

 lichting van het tooneel) zeer primitief is samensteld, t.w. een gewone blikken 

 pëlita, met petroleum gevuld, die, rustende op een omgebogen stuk pisangbast. 

 tusschen den dalang (vertooner) en de këlir wordt opgehangen, en verder de 

 w:\jangpoppen niet op een rei naast elkaar, doch op een hoop opgezet worden. 



Misschien is dit laatste gedaan om geen groote pisangstammen tot het 

 vastzetten der wajangfiguren te moeten vellen, — ■ het is in allen geval een bewijs, 

 dat men er zeer slordig meê te werk gaat. 



Ook de keprak, zijnde de klep-of klaphoutjes, die aan de buitenzijde van 

 de wajangkist hangen en waarmede de dalang geraas maakt door er met den 

 voet tegen te slaan, is zeer primitief en bestaat slechts uit één houten plankje, 

 dat men, bij gebrek van een kist, waarin de wajang's opgeborgen worden (zij zijn 

 in een stuk mat gewikkeld), aan een andere plank, daartoe recht overeind gezet 

 en bevestigd, heeft gehangen. 



De gamelan bestaat uit twee gong's, een gendang en een rëbab, geheel 

 van Javaansche constructie, doch bespannen met twee koperen snaren. 



Wat de wajangfiguren aangaat, een rechtgeaard Javaan zou rillen, als 

 hij ze zag: zóó zijn ze verbasterd en zulke, zeer van de Javaansche afwijkende 

 vormen hebben zij verkregen. Onder al deze figuren zijn er zes, die door den 

 dalang apart gehouden worden en waarvan hij verklaart, dat zij „wajang agal" 

 zijn. Al de andere, ten getale van tachtig, zijn later bijgemaakt, naarmate de 

 oorspronkelijke in het ongereede zijn geraakt. Onder die zes afzonderlijke is 

 er een, die ontegenzeggelijk niet oorspronkelijk kan zijn, — daarvoor schijnt het 

 leder, waarvan zij gemaakt is, te nieuw. Van de vijf overige wordt er één aan- 

 gewezen als Ardjoena of Pandji, de geliefkoosde held der wajangverhalen ; één 

 als zijne vrouw, Ratoe Tjandra Krana, één als Sëmar (hier genoemd : Dénö'), één 

 als Nala, Garèng (hier genoemd : Toeras) en één als Patih van den Radja Gelang. 

 Van deze schijnen de Ardjoena en zijne vrouw wegens hunne zorgvuldige bewer- 

 king als de meest oorspronkelijke aangemerkt te moeten worden, hoewel het niet 

 )nmogelijk is, dat de drie andere dit eveneens zijn. 



I 



