— 107 — 



Te Silat worden wij met het gebruikelijke ceremonieel, liet uitsteken van 

 vlaggen en eenige lillaschoten, ontvangen. 



Behalve de Nederlandsche driekleur waait voor de ruime en groote wo- 

 ning van Pangeran Mangkoerat ook zijne vlag, t. w. geel met rooden hoven- en 

 onderrand. 



Op het erf van Pangeran Mangkoerat' s woning zijn aanplantingen van allerlei 

 vruchtboomen, niet het minst klapperboornen, wier teelt niet al te best slaagt. 

 Daarentegen bezit hij een klein Liberia-koffietuintje en betoont zich niet ongenegen, 

 zoowel voor zich zelf, als door de bevolking die aanplanting te doen uitbreiden. 

 Bij eene regeling, waarbij de bevolking hare koffie tegen een vooraf bepaalden 

 prijs steeds aan den apanagehouder kan inleveren, zullen, met name de Dajak's, 

 die hiertoe niet ongenegen zijn — doch bij welken het zaak is met aandrang op deze 

 aangelegenheid terug te komen — ontegenzeggelijk wel varen. En voor die hasil op- 

 brengende categorie der bevolking èn voor den apanagehouder zal het een uitkomst 

 wezen, nu de getah zeer schaarsch begint te worden door de niets sparende verniel- en 

 gewinzucht der zoekers van boschproducten, waarbij zelfs jarige boomen omgekapt 

 worden; de vindplaatsen van rotan moeten steeds verder en verder van de woon- 

 plaatsen gezocht worden, zoodat men zelfs op vele plaatsen begonnen is met de 

 sëga aan te planten. 



Te Silat zijn de demong's van de naburige laman's Sëngkoeang, Ajar Oepas 

 (of — Damak) en Ajar Doerian, vereenigd. Deze laman's liggen westwaarts van 

 Silat, de eerste op een afstand van + 6 uur gaans, de tweede op ± 10 uur 

 gaans van Silat. Ajar Doerian ligt dicht bij Ajar Oepas. 



Deze laman's maken met de laman Roekoek het z. g. „Djëlai Ilir" of 

 „Djëlai Oelak" uit, dat zoowel in taal als in gebruiken eenige verschilpunten 

 aanbiedt met „Djëlai Oeloe", gevormd door de overige 9 laman's van het district 

 Djëlai. 



In den avond worden wij op een Sjamanen-uitvoering vergast. 



Men heeft daartoe 's middags de noodige toebereidselen gemaakt, t. w. een 

 bamboe van circa 4 M. lengte in de balai recht overeind gezet en opgesmukt met 

 op verschillende manieren ingesneden of gevlochten klapperbladeren, zoodanig 

 dat het geheel het aanzien heeft van een boom. 



De uitvoering begint met een rondloop van de bëlians ] ) (er waren er twee) 

 om den zooeven genoemden boom, onder het aanheffen van een soort gezang en 

 het geluid van gëndang's. Eenige vrouwen voegen zich weldra in den kringloop, 

 later ook eenige mannen. Mannen en vrouwen treden af en toe uit den kring. 

 Als deze loop eenigen tijd geduurd heeft, valt één der bëlian's neer, maar wordt bij 

 tijds opgevangen. Hij is dan, wat men noemt: „sëlap." De bëlian, die niet sëlap is 

 geworden, verwijdert zich en zet zich ergens in een hoek neder. Men geeft van 



]) Spiritistisch gesproken is de vertaling van bèlian = medium! 



