— 115 — 



Tegen afgifte van een stalen pen (bij gemis van ander ijzer of staal) als 

 „pëngaras" (de pengaras wordt in soortgelijke gevallen gegeven om booze invloe- 

 den te weren) worden wij door den „mas bega wan", die bij deze gelegenheid 

 zijn groot-costuum beeft aangetrokken, bestaande in een oud-modischen rok met 

 borduursel op kraag en mouwen van een officier van gezondheid, geleid naar een 

 afgeschoten vertrekje in zijne woning, waar ons de tempajan, staande op een 

 balai-balai, wordt gewezen. O. i. is het een gewone tempajan, doch de Dajak 

 koestert er den diepsten eerbied voor en het is niet dan schoorvoetend, dat men 

 haar nadert en, onder het strooien van tepoeng tawar op de tempajan, haar de 

 vervulling van zijne vurigste wenschen vraagt. Eigenaardig is, dat men het 

 formuleeren dier wenschen begint door, onder het strooien vau tepoeng tawar, van 

 een tot acht te tellen. 



Te Soemadjawat zijn de meeste Dajak's getatoueerd. Dit gebruik is 

 overigens alleen bij de Djelai-Oeloe Dajak's in zwang 1). 



Verder trof ons, dat zoowel mannen als vrouwen zwarte strepen hadden 

 op hunne onderlippen. Op onze navraag wordt er een pijp voor den dag gehaald, 

 in welks steel een dun bamboesje steekt, dat door talrijke insnijdingen ruw en 

 behaard er uitziet. Hieraan zet zich de nicotine vast, die men bij wijze van 

 lekkernij, ook om tabak uit te sparen, langs de lippen strijkt. 



Daar wij niet verder gaan dan tot Soemadjawat, zullen wij, alvorens den 

 terugtocht te ondernemen, een kort overzicht geven van het landschap Djëlai. 



Dit landschap bestaat uit het stroomgebied van de Djëlai-rivier, die in 

 hoofdzaak ontstaat uit de vereeniging van de op den Boekit Kendoeroehan ont- 

 springende soengai Djëlai en de Westelijk van deze op den Boekit Batoeng ont- 

 springende soengai Prigi, welke naarmate van de streek, die zij doorloopt, verschil- 

 lende namen draagt, t. w. in haren bovenloop soengai Tandjong en later soengai 

 Prigi (naar de overeenkomstige laman's Tandjong en Prigi), in haren benedenloop 

 soengai Poesakaan. 



Bij deze vereeniging heeft de soengai Djëlai reeds eene breedte van 25 a 

 30 M. en vertoont zij met haar bijzonder steenachtigen bodem nog het karakter 

 van een bergstroom. Eerst beneden de kampongs Sëklampeian en Silat verandert 

 haar karakter en is de bedding meer zandig. 



In haren benedenloop vereenigt de soengai Djëlai zich met de van het 

 Oosten komende soengai Bila (Kottawaringinsch grondgebied) en wordt na die 

 vereeniging gemeenlijk Batan Djëlai genoemd. 



Talrijke meeren links en rechts van de rivier kenmerken het middengedeelte 

 ran de soengai Djëlai, terwijl men in de Batang Djëlai ettelijke eilandjes vindt. 



1) Tatoueeren hebben wij in de afdeeling Soekailana overigens alleen bij de BéaJ-Dajafc's gezien. 



