— 119 — 



vreemdelingen zou aangeboden hebben, indien niet gebrek aan rijst bestond, wat 

 men niet durft releveeren, waarschijnlijk uit verlegenheid. 



Nochtans ons worden een paar koperen bekken vol (ongekookte) rijst en 

 poeloet., waarboven een eitje, aangeboden; en als wij vragen, waarom dit gedaan 

 wordt, daar wij weten, dat er gebrek aan rijst bestaat, antwoorden de dëmongs, 

 dat hunne adat zulks medebrengt en dat, indien zij daarvan atweken, hunne aan- 

 plantingen niet zouden gedijen. Wij moeten dus de, trouwens reeds overjarige, 

 rijst en poeloet wel accepteeren en geven als gewoonlijk zout en tabak als contra 

 geschenk. Het is een gebruik onder de Dajak's, dat, hoe groot het gebrek aan 

 rijst ook moge zijn, er steeds een weinig van dit voedingsmiddel in de schuren 

 moet blijven, hetgeen niet aangeraakt mag worden: zoo beschouwd, zijn dus hunne 

 schuren nimmer ledig. 



Het pad naar Batoe Keling is vrij goed. Wij treffen groote bamboe- 

 bosschen aan, wier oemboet in tijden van rijstgebrek als voedingsmiddel dienst 

 doet. In het eerste gedeelte van den weg passeeren wij links de Boekit Lalang 

 en op 3 a 4 paal van Sëkakai trekken wij de Soengai Blangiran over, die in 

 Oostelijke richting stroomt en een rechter zijtak is van de Soengai Silat, die op 

 zijne beurt een rechter zijtak is van de Soengai Djëlai. 



De waterscheiding tusschen de Këndawangan en de Djëlai ligt dus Westelijk 

 van het pad tusschen Sëkakai en Batoe-Këling; en dat men van Sëkakai naar 

 Batoe Keling gaande, deze waterscheiding rechts laat, heeft zeker geen andere reden, 

 dan dat men een vlak terrein voor het pad heeft uitgezocht. In het geheel komt 

 het ons voor, dat de waterscheiding tusschen de Djëlai en de Këndawangan de 

 volgende is: van een punt tusschen de Soengai Sempocpoean (rechter zijtak van de 

 soengai Prigi = rechter zijtak soengai Djëlai) en de dahas Bëgatal, over berg en 

 heuvelruggen naar den Boekit Pendjoedjoengan en den Boekit Lalang. 



De laman's Sëkakai en Batoe Keling zijn dan ook dicht bij de soengai Djëlai 

 gelegen (Riam, Sëklampai en Silat). Bij gunstige windrichting moet men te Së- 

 kakai het geluid der tawa'-tawa- 5 's ] ) hooren, wanneer men te Riam aan het 

 feestvieren is. 



Na 6 paal loopens, aanvankelijk in Z. Z. W. richting, zich langzamerhand 

 ombuigende in een Westelijke, komen wij aan de dahas Poengoet van de laman 

 Batoe Keling, bestaande uit 5 huizen. 



Twee paal westelijk hiervan ligt Batoe Keling, waar wij, evenals vroeger 

 te Loeboe* Batoe, Sëkakai en Poengoet, door de verzamelde en in het gelid geschaarde 

 dëmong's onder gamëlanspel verwelkomd worden. 



]) De tawaMawa' is een koperen instrument ongeveer als een gong, doch booger of brecder van opstaan- 

 den rand als deze. Hij maakt een der rijkdommen uit, zoowel van Maleiers, als van Dajak's : bij reizen te 

 water is men in den regel van een tawai-tawas voorzien om, daarop slaande, seinen te geven, bijv. van aan- 

 komst en vertrek. Drie kort afgebroken slagen op de tawa*-tawa.« beduiden in het algemeen: „attentie" 

 met al den aankleve van dien, dus ook een teeken van verzoek om hulp, om menschen te verzamelen, enz. 



