— 136 — 



moeten dus beginnen met de soengai Sidoek op te varen, wier monding reeds 

 van verre te onderkennen is aan de witte zandplaten, welke zich, vooral bij eb, 

 links en rechts daarvan uitstrekken. 



Wegens het lage water kost het niet weinig moeite onze bidar binnen de 

 riviermonding langs de modderige geul te slepen. Even vóór de niet meer dan 

 30 M. uitwatering van de soengai Sidoek vinden wij de uit een tiental huizen 

 bestaande kampong Sidoek, welke op hoogen grond aan den Matanschen oever 

 is gebouwd. Zoowel van Matansche, als van Soekadanasche zijde is hier een 

 kamponghoofd. Die van Soekadana echter heeft hoegenaamd geen onderhoorigen 

 en is alleen belast met het toezicht op lieden, die van hier uit op het grondgebied 

 van Soekadana boschproducten komen zoeken en, voor zooverre zij niet behooren 

 tot de inheemsche bevolking van dat rijk, daarvoor 1% van de opbrengst (hasil 

 sapoeloeh satoe) moeten afstaan. 



Van kampong Sidoek kunnen wij, als er goed doorgeroeid wordt, in zes 

 uur het linker zijriviertje (kreekje) Tapang der Sidoek-rivier bereiken en zijn wij 

 een kwartiertje later geïnstalleerd in een vrij ruim, Maleisch huis, het eenige 

 in deze streek, tevens het eerste oord van bewoning sinds kampong Sidoek. 



Van hieruit begint onze overlandreis naar de Pawan-rivier. Langs de 

 Oostelijke uitloopers van het Madjau-gebergte bereiken wij in één uur gaans 

 Koekoeran en een uurtje later Lënggap Madoe, beide vestigingen van Toelak- 

 Dajak's uit Randó', die deze plaats verlaten hebben ter wille van den ladang- 

 arbeid. De woningen zijn dus nog temporaire dangan's. Koekoeran telt er acht 

 en Lënggap Madoe drie. Het gezamelijk zielental bedraagt 85, o. w. 25 werk- 

 bare mannen; onder deze mannen eenige Sarikas-Dajak's die zich hier met der 

 woon gevestigd hebben en door aanhuwelijking met den stam verbonden zijn. 

 De Toelak-Dajak's dragen, met name wat hun voorkomen aangaat, weinig 

 meer het type van den Dajak. Wel gebruiken de mannen nog de tjawat en de 

 vrouwen het kleedje, dat even tot aan de knieën reikt, doch men bezigt daarvoor 

 niet meer kleedjes van boombast, doch verschillende katoentjes, ja, men ziet de 

 vrouwen af en toe zelfs een batik saroeng dragen. 



De mannen dragen geene oorringen ; de vrouwen hebbe geene wijde oor- 

 gaten voor soebang's, doch kleine voor kraboe's. 



Hunne taal is weinig verschillend van die der Orang Boekit. 

 Tatoueeren komt niet voor. De algemeene naam, waarmede men hen aan- 

 roept is „da 5 ", dat evenals „kalai" in andere gedeelten zooveel wil zeggen als 

 „vriend". 



Wij vertrekken om 7 U 's morgens van Lënggap Madoe, passeeren weldra 

 den bovenloop van de soengai Satoen, hier slechts een paar meter breed, en kort 

 daarop een uitgestrekt moeras, waar de weg over enkele, daarop neergelegde boom- 

 stammen (w. o. zelfs een, omgehouwen ebbenboom!) en overigens over boom wortels 



