-— 137 — 



loopt. Deze tocht, welke ruim l 1 /, uur duurt, is zeer vermoeiend. Een misstap 

 is bovendien voldoende om tot aan de dijen in den modder te zakken. 



Na dit moeras gaan wij over een uitlooper van den Boekit Ham par, die 

 hier de waterscheiding uitmaakt tusschen de rivieren Satoeng en Toelak. 



Om 1 uur 's middags bereiken wij de laman Randó*, die reeds uit de verte 

 met zijne klapper- en andere vruchtboomen een gunstig aanzien vertoont. 



Even vóór de laman zien wij een „sandoeng", waarnaast echter ook eenige 

 graven. 



Het verbranden van lijken komt alleen nog voor bij de Toelak-Dajak's, 

 voor zoover zij in staat zijn de daaraan verbonden kosten te bestrijden. Meestal 

 is men dit niet en worden de lijken der afgestorven verwanten begraven. 



Tusschen die begraafplaatsen en de laman zien wij op den weg een zoo- 

 genaamde „oempan tanah", die ook aan de andere zijde van de laman, op den 

 weg naar Këtjoerapan, neergelegd is. Het is een offerande, die den déwata's na 

 het padisnijden, tijdens het daarbij gevierd wordende feest, gebracht wordt en 

 bestaat uit twee eieren (waarvan één gaar gekookt), wat rijst, andjalai, djawa', 

 kribang (een aardwortel), laboe (tot sajoer toebereid), een sirihpruimpje, een 

 nipah-cigarette, tabak, een stukje kip, een stukje brandende boombast, en — wat 

 opmerkenswaardig is — acht z. g. ampagoe's, zijnde stukjes hout van 3 ;ï 4 d. 

 M. lengte en ter dikte van een duim, met eenige insnijdingen, voorstellende achl 

 menscheno/fers. Deze acht ampagoe's worden 4 aan 4 aan weerszijden van een 

 tampah (rijstwan) in den grond gestoken: op de tampah zelve bevinden zich de 

 bovengenoemde artikelen. 



De laman is een z. g. „roemah bëtang", het oorspronkelijke type van Da- 

 jaksche woningen, ruim 30 M. lang en circa 9 M. breed. In afwijking van de 

 gewone inrichting is de afscheiding of gang tusschen de woonvertrekken (lawang 

 of pintoe) en de plaats, waar men vreemdelingen ontvangt, niet gelijkvloers, doch 

 ruim 1 M. beneden het overige gedeelte van het gebouw. 



Deze bëtang is gelegen aan de Soengai Pëbihingan, een rechter zijtak van 

 de Soengai Toelak. Deze Soengai ontspringt op den Boekit Bongkok J ), loopt in 

 Zuidelijke richting en stort zich in de op den Boekit Boeroeng Mënangis ont- 

 springende Soengai Toelak, nadat deze de Soengai Këtjoerapan, die op den Boe- 

 kit Batoe Bëboenga ontspringt en daarop naar het Westen stroomt, heeft opge- 

 nomen. Na de vereeniging met de Soengai Pëbihingan maakt de Soengai Toelak, 

 wier richting aanvankelijk eene zuidwestelijke is, een bocht naar het zuiden en 

 mondt daarna in zee uit. 



Van den Boekit Bangkok loopt over den Boekit Boeroeng Mënangis naai- 

 de Goenoeng Semblangaan een bergreeks, die de waterscheiding uitmaakt tusschen 

 de Soengai Toelak en de Batang Pawan. 



1) De Dajak's noemen dezen berg „Boekit Bëtandoek"; de hydrografische dienst heeft hem Tepelberg 

 geheeten. Hij is van uit zee zeer duidelijk te onderkennen. 



