— 140 — 



het om den steen te stutten, opdat hij niet naar beneden valle en daardoor het 

 teeken van den oorsprong van de adat verdwijnen /oude. Van daar den naam 

 „Batoe Bërtoengkat" (een steen met stutten), dien men den rotsklomp gegeven heeft. 



Onder het onnoemelijk aantal déwata's, die de Toelak-Dajak's bezitten, zijn 

 Batoe Berdaoen, zijn ecktgenoote Sëngkoeba p Daoen en beider zoon, Mambang 

 Bëgasing, de voornaamste. Zij beschikken over leven en dood en over het al of 

 niet slagen van den oogst. Van de drie genoemden blijft echter Batoe Berdaoen 

 de opperdewata; de twee andere staan onder zijne bevelen. Van Batoe Berdaoen 

 en Mambang Bëgasing wordt gezegd, dat zij speciaal in Toelak verblijven, terwijl 

 Sëngkoeba 5 Daoen in Béa* en de overige Dajaksche streken vertoeft. 



De sëbajan (plaats, waarheen de zielen der afgestorvenen trekken) der 

 Toelak-Dajak's is het Sësoeroekan gebergte. 



Van de welbekende geluiden, die door den Maleier aan de rotan sëmamboe 

 (antoe rotan sëmamboe) worden toegeschreven, beweren de Dajak's (in het alge- 

 meen), dat zij afkomstig zijn van twee in den grond wonende slangen met twee 

 koppen, „ëloeng" geheeten. 



Vertrekken wij 's morgens om 7 uur van Randó 5 , dan bereiken wij over 

 eenige bergruggen om 9 uur de Soengai Toelak, in welker omgeving wij eenige 

 verlaten woningen zien, vroeger door lieden uit Randó* geoccupeerd. 



Gedurende ruim twee uren loopt de weg langs den linker oever dezer 

 rivier tot aan Kangkóng, waar een drietal door Dajak's van Këtjoerapan bewoonde 

 dangan's zijn. Van hier uit, waar het gebied van den Patih van Këtjoerapan 

 begint, gaat de tocht langs eenige bergruggen, waarbij wij een paar rechter zijtakjes 

 van de Soengai Këtjoerapan passeeren en waarna wij, na de prachtige kegelber- 

 gen Pëmantókan links en Penis rechts gelaten te hebben, over een bijzonder met 

 steenen bezaaide berghelling afdalen naar de Ajar Beroengking, een rechter zij- 

 riviertje van de Ajar Penis, die op haar beurt een rechter zijtakje is van de soengai 

 Këtjoerapan. Bij de l 1 /., M. breede Ajar Beroengking is de dangan van den Patih 

 van Këtjoerapan gelegen. Het was 3 uur in den namiddag, toen wij hier aankwamen. 



Sinds een paar jaren hebben de Dajak's van Këtjoerapan hunne aldaar 

 gelegen bëtang verlaten ter wille hunner ladangs. Zij wonen nu zeer verspreid 

 van elkander te Beroengking, Tambang Toea, Boekit Penis, Këbon Djélatang, 

 Kangkóng en Né' Dajan. Op deze laatste plaats, door de Maleiers ook Boeloeh 

 Nata genaamd, waren de Këtjoerapan-Dajak's vóór hunne verhuizing naar Këtjoe- 

 rapan in een bëtang vereenigd. Het zielental der tot Këtjoerapan behoorende 

 Toelak Dajak's bedraagt 151, o. w. 59 werkbare mannen. 



Wij vertrekken's morgens van Ajar Bëroenking en passeeren om 10 uur de 

 reeds genoemde Batoe Bërtoengkat, een circa 50 M. langen en ongeveer 25 M. 

 hoogen rots, waarlangs een pad uitgehouwen is en waartegen wij tal van stokken 

 en stokjes zien. Om aan de Dajaksche gebruiken niet te kort te doen plaatsen 

 wij ook een takje tegen den rotswand. 



