- 12 — 



is; vooral de laagvlakten en dalen zijn uitstekend geschikt voor de natte rijstkultuur, 

 welke daar op uitgebreide schaal gedreven wordt. 



De dalen, die steeds door bergstroomen en waterleidingen overvloedig van 

 levend water voorzien zijn, kunnen eene vergelijking met de vruchtbaarste streken 

 van Celebes glansrijk doorstaan. Verder zijn zij zeer bruikbaar voor de teelt van 

 klapper, pinang, bamboe en nagenoeg alle tweede gewassen en vruchtboomen. 



Ook de hoogvlakten in Wawoboeloe en Tonipoboeloe, die voor een groot deel 

 door leidingen besproeid worden, benut men met veel succes voor sawahgronden. 

 De niet bewaterde gedeelten leenen zich uitmuntend voor de droge rijstkultuur 

 (tuinpadi), de teelt van djagoeng, aard- en peulvruchten, aren- en pinangpalmen, 

 kapas, hier en daar voor koffie. 



De hellingen van de meeste bergen kunnen voor de zelfde kuituur benut 

 worden; enkele zijn zelfs voor de koffiekultuur bij uitnemendheid geschikt, vooral 

 daar, waar bosschen als brekers tegen zware winden beveiliging aanbieden. 



Onvruchtbaar zijn de oevergronden der Berang- rivier tusschen Asana en Bonto- 

 parang wegens de groote hoeveelheden zand en steenen, die zich daar ophoopen, 

 het moeras Balang-laboewa, zoo ook de streek, gelegen tusschen den Bonglangi Peo 

 en de kampong Bonto-parang, en, last not least, vele alang-alangvlakten, die men 

 in de bergstreken hier en daar in grootere of kleinere dimensiën aantreft. 



Ook de enclaves zijn over het algemeen vruchtbaar, met uitzondering der 

 Oostkust van Aroengkéké, een gedeelte van Wanoewawaroe en den berg Gantarang- 

 matinggi. 



Volgens beweren van sommigen moet het overige deel van Gantarangmating- 

 gi zich uitmuntend leenen voor de kuituur van den arenpalm ; trouwens het is een feit, 

 dat van die streek veel suiker uitgevoerd wordt en deze van goede hoedanigheid is. 



WEGEX. 



De wegen verschillen niet van die in de overige vorstenlanden, zelfs de z g. 

 groote wegen zijn slechts voetpaden 



De eenige, meer of min onderhouden weg ter breedte van 4 — 8 M. loopt 

 van Makassar naar Goenoeng-sari, woonplaats van wijlen den vorigen vorst. 



Xabij kampong Djongaija splitst deze weg zich en gaat een zijweg naar de 

 woning van den tegenwoordigen vorst. 



Deze laatste weg is over Mangasa doorgetrokken naar Pandang-pandang. be- 

 zuiden de oude hoofdplaats Gowa. Even be westen Mangasa loopt een verbindings- 

 weg naar Goenoeng-sari. De totale lengte dezer onderhouden wegen zal 4 10 paal 

 bedragen. Zij zijn steeds geschikt voor alle wapenen. 



Van de overige wegen (voetpaden) is de voornaamste die van Goenoeng-sari 

 naar Manipi (Oosterdistricten) ; van eerstgenoemde plaats tot Patallassang loopt de 

 weg door vlak terrein ; van hier passeert men een uitlooper van het Ri-tangagebergte 

 om nabij Bontoparang aan de Djenesiso, een rechter zijtak van de Berangrivier, te 



