— 16 — 



Zeker */ i0 van dit gewas wordt op sawahs gecultiveerd; slechts op geacci- 

 denteerde terreinen wordt het in tuinen verbouwd. 



Waterleidingen, welke de velden (sawahs) besproeien, worden in de laag- 

 vlakten slechts bij uitzonderingen aangetroffen, maar komen in de hoogvlakten 

 veelvuldig voor. Deze laatste, meerendeels vernuftig aangelegd en goed onder- 

 houden, voldoen in de behoefte aan water. Kwesties over waterrecht komen niet 

 veelvuldig voor en kunnen bijna altijd door de mindere hoofden beslecht Avorden. 

 In de laagvlakten is verreweg de meerderheid der sawahs afhankelijk van regen ; 

 de meeste der weinige daar voorkomende leidingen zijn meer afvoerkanalen van 

 overtollig sawah water dan wel rivierwater-afleidingen. 



De rijst, waarvan ± 60 soorten bekend zijn, is over het algemeen inferieur 

 aan die van Java, zoowel wat grootte van korrel als voedingswaarde betreft. 



Algemeen houdt men 't er voor, dat minder goede grondbewerking, geringer 

 zorg bij de keuze der bibit, het slechte wieden en te ijl planten hiervan de 

 oorzaken zijn. De rijst wordt algemeen in rijen geplant op cc. 2, hoogstens 3 

 palm afstand. 



De tijd, welke verloopt tusschen het overplanten en oogsten, bedraagt voor 

 vroegrijpe soorten + 90, voor laatrijpe ± 120 dagen. 



Wanneer de velden voldoende drassig zijn (omstreeks einde December of 

 begin Januari) worden ze, hetzij met de patjol, hetzij met den ploeg bewerkt !). 



Met laatstgenoemd werktuig van primitieve constructie (het kouter is meestal 

 van eene harde houtsoort gemaakt, zelden van een ijzeren schoen voorzien) wordt 

 de grond slechts ter diepte van 2 a 3 palm omgewerkt. 



Ook de bewerking met de patjol geschiedt zelden dieper. 



Intusschen zijn of worden de hooger gelegen kweekbedden (op dezelfde 

 wijze als de sawah bewerkt) aangelegd en het zaad daarop met de hand uitgestrooid. 



Wanneer de velden bewerkt zijn, laat men ze eenige dagen onaangeroerd 

 liggen om ze daarna te eggen en van onkruid, wortels, enz. te zuiveren. 



Zijn deze werkzaamheden afgeloopen, dan gaat men over tot het overplanten 

 der circa 1 a l 1 / 2 maand oude zaailingen, die gewoonlijk vooraf getopt worden. 



Zoodra de padi overgeplant is, laat men het gewas aan zich zelven over; 

 slechts nu en dan wordt het te hooi en te gras gewied. Weinig, zeer weinig 

 landbouwers verrichten deze werkzaamheid afdoende. 



Het oogsten geschiedt met een klein mesje ter lengte van 1 a l'/ 2 palm, 

 welks rug geheel in hout gevat is, terwijl de snede, die een eenigszins gebogen 

 vorm heeft, circa 1 duim buiten het hout uitsteekt. In het midden bevindt zich 

 verticaal op de lengte-as eene 5 a 6 duim aan weerszijden uitstekende houten 

 pen, welke voor eene goede houvast dient. De halmen, die men één voor één snijdt, 

 worden op circa 2 a 3 palm van de aar met den duim der rechterhand tegen het 



1) Voor hunr van een span buffels gedurende een westinoesson wordt 50 bossen padi van 12 a 14 

 kati gerekend =-• + ƒ 15. 



