- 17 — 



mesje gedrukt en zoo afgesneden. Het gesnedene wordt in de linkerhand tot 

 bosjes verzameld en deze later tot bossen van 12, 15 soms 18 kati gebonden. 

 Als betaling voor de hulp bij het oogsten wordt gerekend 1 bos van de 4 oi' 5 

 gesneden bossen. 



Het bewerken der velden, het uitzaaien, overplanten en wieden geschiedt 

 door mannen, het oogsten door mannen en vrouwen *). 



Bemesting heeft nimmer plaats, tenzij men als zoodanig het afbranden van 

 de na den oogst op het veld achtergebleven stengels wil beschouwen. De zoo- 

 genaamde tuingronden worden eveneens met patjoel of ploeg omgewerkt (gewoonlijk 

 minder diep dan de sawahgronden) en geëgd. 



Het zaad wordt niet op kweekbedden, maar onmiddellijk in den grond 

 uitgezaaid. 



Voor zooverre bekend, wordt in de laagvlakten nergens van één sawah 

 tweemalen 's jaars padi geoogst ; in de bergstreken daarentegen oogst men 

 jaarlijks twee malen. Ook is het in de laagvlakten geen gewoonte de sawah na 

 afloop van den oogst met tweede gewassen te beplanten ; slechts enkele lieden 

 doen zulks en verbouwen dan djagong, aardvruchten of langa. Gewoonlijk bedraagt 

 de oogst het 40- a 80-voudige van de gebruikte hoeveelheid zaadpadi. De padi 

 wordt meestal op de zolders der woningen opgeschuurd. Slechts hier en daar in 

 het gebergte treft men kleine padi-loodsen aan. 



Uitvoer van padi, hoewel niet in groote hoeveelheid, heeft plaats naar 

 Bonthain, Binamoe, Bangkala en Makassar. 



Djagong wordt veel op hoog gelegen gronden en in de bergstreken tegen 

 heuvel- en berghellingen geteeld. Men onderscheidt daarvan zeven soorten, al naar 

 gelang der grootte van den klos en der korrels en hunne kleur. 



Bij het verbouwen van dit gewas kiest men liefst boschgrond, wat in 

 de bergstreken het branden en kappen der bosschen tengevolge heeft. Is de grond 

 gedurende 2, hoogstens 3 jaren bebouwd, dan zoekt men ander terrein, waarmede 

 eveneens gehandeld wordt. 



Bij den djagongbouw wordt de grond gewoonlijk in bizonder groote kluiten 

 omgewerkt door middel van een ijzeren of houten koevoet en verwijdert men d 

 losse wortels en planten. Vervolgens slaat men de kluiten fijn en maakt, hetzij 

 met eene egge, dan wel met een stuk boom- of pisangstam den grond gelijk en 

 vormt met een aangepunte stok plantgaten op 3—8 palm afstand, waarin dan .1 

 zaadkorrels gestrooid worden. Somwijlen worden kleine geulen voor den afvoer 

 van het regenwater gegraven, doch usance is dit niet; zelden wordt behoorlijk hel 

 onkruid, dat tusschen het gewas opschiet, verwijderd. 



Een djagongplant levert van 2 a 4 klossen en van 600 & Oimi klossen kan 

 men 1 picol djagong (in korrels) erlangen. 



H Alleen in Tompoboeloe worden eerstgenoemde wcrkïaaiu heden nagenoeg uiisluiteud door TTOlWt 



verricht. 



] 

 Yerh. Bat. Gen., ileel L, 



