— 27 - 



De invoerrechten bedragen, evenals de uitvoerrechten, van 5 tot 10 %. 



Plaatsen, waar passer gehouden wordt, gewoonlijk om de 5 dagen, zijn : 

 Djongaja (tegenwoordige woonplaats van den vorst), Samboeng-djawa, Malingkeri, 

 Soelingka, Songkolo aan de Berang, Lanioeroe, Biringbouto, Padangtaring, Panjang- 

 kalang, Katjija, Barombong, Mandalle, Sorejang, Karuewisi, Rappotjini, Embong 

 en Oedjoembori, alle in de laagvlakten gelegen, Ballasoeka, Bongatjingkong, Kiu- 

 dang Enre, Borongrappowa, Tjempaga, Kawaja, Bontowa, Malakadji en Alla in 

 het gebergte. 



Over het algemeen beteekenen deze marktplaatsen zeer weinig; men viudt 

 er een paar ellendige loodsen (waaronder eene loods voor de dobbelspelen), welke 

 gewoonlijk door hen, die lijnwaden en kramerijen debiteeren, bezet worden. De 

 verkoopers van rijst, djagong, gedroogde, gezouten of gerookte visch, sirih, tabak, 

 gambir, kalk, aard- en peulvruchten, sagaeweer, kamiri (voor het maken van 

 inlandsche kaarsen), fruit, enz. moeten zich met een plaatsje onder den blooten 

 hemel vergenoegen. 



De rechten, op de passers geheven, bedragen ± 5 tot 10 % en worden 

 geind door „djannangpasara". 



Van prauwen of andere vaartuigen wordt als invoerrecht geheven 5 tot 

 10 % der getaxeerde waarde en als uitvoer evenveel. 



Scheepspassen worden namens den vorst verstrekt tegen betaling van f 5. 

 Zij zijn geldig voor onbepaalden tijd. 



Passagierspassen worden niet afgegeven. 



Zooals hiervoren reeds gc/egd is, beteekent de scheepvaart bitter weinig. 

 Slechts enkele prauwen en sampangs zijn in het bezit der bevolking. Eene opgave 

 van hun aantal kan wegens gebrek aan gegevens niet worden gedaan. 



De vaartuigen, althans de groote, varen onder Nederlandscke vlag. 



Het circuleerend geldmedium zijn de zoogenaamde oude duiten, waarvan 

 er 120 op een gulden, 300 op één rijksdaalder gaan. Verder zijn gewild onze 

 kwartgulden-stukken (niet in het gebergte), halve guldens, guldens, rijksdaalders. 

 Engelsche en Australische sovereings. 



Ons kopergeld, het stuivertje, dubbeltje en gouden tienguldenstuk en papieren 

 geld zijn niet gangbaar. Slechts zij, die Makassar wegens hunne zaken herhaaldelijk 

 bezoeken, accepteeren daar bedoelde koperen, zilveren en gouden muntspecien, maar 

 trachten ze ook daar steeds te loozen. 



Papierengeld wordt alleen door die leden der vorstelijke familie, welke ter 

 genoemder plaatse handelsrelatien hebben, aangenomen, echter met het doel liet 

 zoo spoedig mogelijk bij afbetalingen weder uit te geven. 



De gebruikelijke lengtematen zijn de rappa (vadem), dat is de lengte tusschen 

 de toppen der middenvingers bij uitgestrekte armen, de léré (± l 1 /* Amster- 

 damsche el), de singkoeloe, lengte van deu elleboog tot aau den top van den 



