

— ai — 



dat men onder moreele verplichting staat beleedigingen, familieleden aangedaan, 

 te moeten wreken. 



Het Makassaarsch, de in Gowa gesproken taal, is thans voldoende hekend, 

 nadat Dr. B. F. Matthes, die zich door zijne woordenboeken, spraakkunst en bloem- 

 lezing zeer groote verdiensten verworven heeft en eene studie van die taal mogelijk 

 maakte voor anderen, het zoo grondig bestudeerde. 



In de laagvlakten Avordt het Makassaarsch 't zuiverst gesproken; in Bonto- 

 lowé, Pangkalaboewa, Sapaja en Tompoboeloe is het harder klinkend Toeratejaasch 

 (een dialect van het Makassaarsch) de spreektaal. Het berg-Makassaarsch in de 

 districten Kindang en Wawoboeloe is een onzuiver, het Bocgineesch naderend 

 dialect; het bezit de eigenaardigheid, dat de w, zoowel in schrift, als uitspraak, 

 zooveel mogelijk door de h vervangen wordt. 



In Patambirang wordt door de bewoners onderling steeds Bocgineesch 

 gesproken. Trouwens de titel van het districtshoofd, Aroe Teko, duidt reeds op 

 Boegineesche origine. De oorzaak van deze eigenaardige spraak-enclaveering is, 

 dat, toen na het sneuvelen (in Boné) van den Gowascken vorst Toenibatta geheel 

 Boné de Makassaarsche suprematie afschudde en de Makassaren verjoeg, de Bonische 

 prins Aroe Teko hem trouw bleef, waarom hij met zijne familie en vele volge- 

 lingen door de Boniërs verdreven werd. De vorst van Gowa (Toenibatta's opvolger), 

 met Aroe Teko's lot begaan en zijne trouw willende beloonen, schonk hem het 

 district Patambirang om zich daar te vestigen. Ook het bestuur over dat district 

 werd hem opgedragen. Aroe Teko en de zijnen bevolkten Patambirang. Zijne 

 opvolgers behielden den titel van Aroe Teko en de bewoners tot den huidigen 

 dag hunne taal. 



Het Makassaarsch is, met het Boegineesch vergeleken, arm; de taal is harder 

 voor het gehoor door het totale gebrek aan de zachte e klank; de literatuur is 

 lang zoo rijk niet en woorden, welke een mindere tegenover hooggeplaatst en bezigt, 

 wanneer hij dezen toespreekt of van hen spreekt, ontbreken geheel. (Inliet Boegi- 

 neesch treft men enkele dergelijke woorden of gezegden aan). 



Tal van woorden en enkele uitdrukkingen zijn overgenomen uit het Arabisch, 

 Malei^ch, Javaansch, Portugeesch en Hollandsen. Ook enkele woorden uit het 

 Sanskrit of daarvan afgeleid komen voor. 



Het Makassaarsch bezit een eigen letterschrift, dat uit 19 medeklinkers 

 bestaat, met den inhaerenten uitgang a. 



De klinkers en klankteekens worden aangegeven door tcekens, geplaatst 

 voor, achter, boven of onder den medeklinker. Noch de medeklinkers, noch de 

 klinkers worden bij het schrift verbonden en dit van links naar rechts en van 

 boven naar onderen geschreven. 



Het is slechts één scheidteeken rijk, dat zeer onoordeelkundig gebezigd, 

 door sommigen zelfs achter elk woord geplaatst wordt. 



Als schrijfmateiieel wordt tegenwoordig nagenoeg algemeen papier gebruikt, 





