— 43 — 



te volgen, tola, z. a. zonen, broeders en volle neven van echte geboorte, en ana- 

 manrapi, waaronder verstaan worden diegenen, dis bij ontstentenis van aua-patola 

 de vorstelijke waardigheid kunnen bereiken (rapi), daarop aanspraak kunnen 

 maken. 



De ana-sipoewé (wier vader van zuiver vorstelijk bloed is, terwijl de moeder 

 tot den middenstand behoort) worden verdeeld in ana-sipoewé manrapi, d. w. z. 

 die slechts voor de helft, bijv. van vaderskant, als ana-manrapi beschouwd kunnen 

 worden en daëng-daëng, die van te lage afkomst zijn om ana-manrapi te wezen. 



Ana-tjéra zijn kinderen, die ana-tino of ana sipoewé tot vader en eene slavin 

 tot moeder hebben, terwijl ana-karaeng-sala, kinderen van ana-sipoewé of ana-tjéra 

 bij eene slavin of van een ana-tjéra bij eene vrouw van den middenstand, zoo laag 

 staan, dat zij als onechte (sala) vorstenkinderen niet meer tot den adel belmoren 

 gerekend te worden. 



De middenstand, verdeeld in gegoeden, aanzienlijken, taoebadji, en den 

 gemeenen man, taoe-samara, vormt de meerderheid der 3 klassen, de kern van 

 het volk. 



Slaaf, ata, wordt men door krijgsgevangenschap, door koop, door een 

 vonnis, door eigen vrijen wil. Het slaafworden door krijgsgevangenschap, hetgeen 

 vroeger zeer dikwijls plaats vond, thans nagenoeg nimmer, behoeft geen nadere 

 toelichting. Heeft iemand een misdrijf gepleegd en kan hij de daarop gestelde 

 boete of schadeloosstelling niet voldoen, dan kan hij zich verkoopen als slaaf aan 

 iemand, die genegen is die boete of schadeloosstelling te voldoen 1 ). In dit geval 

 voorkomt hij een vonnis. 



Is wegens eenig misdrijf een vonnis geveld en kan de schuldige de daarbij 

 bepaalde boete of schadeloosstelling niet betalen, dan kan hij verkocht worden 

 aan den meestbiedende. 



Heeft iemand een anakaraëng gedood en is bevreesd, dat diens familie het 

 papoeli, jus talionis, op hem zal toepassen, dan kan hij zich tot den vorst of een 

 der grootwaardigheidbekleeders begeven en zich uit vrijen wil diens slaaf verklaren. 

 De aangenomen meester kan (is daartoe niet verplicht) hem als slaaf aannemen, 

 maar moet dan ook het bloedgeld, sapoe, betalen. 



Een vijfde, niet wettige manier, waardoor men in den slavenstand kan 

 geraken, is door roof of geweld zonder recht, wat vroeger dikwijls voorkwam, thans 

 tot de zeldzaamheden behoort. 



Over het algemeen worden de slaven goed behandeld en hebben zij een 

 zeer dragelijk lot. Zij worden gewoonlijk meer als huisgenooten dan als dienstbaren 

 bejegend, wonen familiefeesten bij, als behoorden zij tot de bloedverwanten, worden 

 in netelige zaken dikwerf in vertrouwen genomen, enz. Velen zouden, aan zich 

 zelven overgelaten en beroofd van den steun huns meesters, bepaald ongelukkig zijn. 



1) Hij kan zich natuurlijk ook als pandeling verbinden, wanneer de geldschieter daarin toestemt. 



