— 56 — 



Bij reizen doen de vorst en rijksgrooten een poke-pangka (lans met 2 of 

 3 punten), gouden of zilveren waterketel (tjéré) en sirihdoos (epoe) voor zich 

 uitdragen. 



Alleen de vorst, rijksgrooten, prinsen en groote hoofden voeren in hun 

 gevolg poke-banrangang, lansen met bokkenhaar versierd, mede. 



VOEDING. 



In de laagvlakten en dalen van 't binnenland, waar de padicultuur het 

 meest gedreven wordt, is rijst, berasa, overal elders djagong, birallé, het hoofd- 

 voedsel. De rijst wordt nagenoeg altijd gekookt in een aarden pot, somwijlen voor 

 afwisseling gestoomd. 



Djagong wordt meestal van de klos gepeld, vervolgens fijn gestampt en 

 daarna gekookt. Wanneer zij gebakken of op 't vuur gepoft wordt, stoot men 

 haar niet fijn. 



In de bergstreken, z. a. Tompoboeloe, Wawoboeloe, enz., wordt ook gierst, 

 battang, ter afwisseling genuttigd. Zij wordt eveneens gekookt gegeten. 



Sago, tawaro, wordt alleen als versnapering in koekjesvorm gebruikt. 



Vooral in de bergstreken worden dikwerf aardvruchten, gekookt en gepoft, 

 instede van rijst en djagong gegeten. 



Als toespijzen eet men peulvruchten, komkommersoorten, somwijlen aard- 

 vruchten, het jonge uitspruitsel van bamboe, zoodra dit 1 a iy 2 voet boven den 

 grond uitsteekt, den jongen top van den klapperpalm, enz. Gewoonlijk worden 

 zij als sajoer, hetzij in water alleen of dit vermengd met klappermelk, toebereid. 



Zelden wordt het eten sterk gekruid. Zout wordt steeds met het eten 

 opgedischt, opdat men naar den smaak daarvan kunne nemen. 



Vleeschspijzen worden slechts zelden, bijv. bij feestelijke gelegenheden 

 gebruikt. Zij bestaan uit het vleesch van karbouwen, geiten, pluimvee, herten en, 

 bij uitzondering, wild gevogelte, z. a. wilde eenden, waterhoenders, snippen, enz. 

 Varkensvleesch wordt nimmer genuttigd. De vleeschspijzen worden gewoonlijk 

 boven het vuur geroosterd, zelden gebakken of, vermengd met andere toespijzen, 

 gekookt. 



Visch, hetzij eenvoudig gekookt, gerookt, gezouten of toebereid met kruiden, 

 wordt veel meer dan vleesch gebruikt. 



De hoofdspijs wordt 2 malen per dag genuttigd, n. 1'. van 10 — 11 uur 's mor- 

 gens en 7 — 8 uur 's avonds. 



Gebak van meelspijzen, eieren, suiker, klappermelk, olie, enz. wordt steeds 

 met den onmisbaren kofiiedrank op elk uur van den dag bij bezoeken opgedischt. 

 Somwijlen worden door aanzienlijken en gegoeden dan voor een' hoogen gast 

 tevens confituren gepresenteerd. 



Als drank gebruikt men, behalve water, een aftreksel van gebrande en gemalen 

 koflieboonen, hier en daar in 't gebergte ook van koffiebladeren. 



